﻿1
00:00:04,366 --> 00:00:06,688
Καλωσήλθατε στο ESOcast!

2
00:00:06,848 --> 00:00:14,604
Επιστήμη αιχμής και εξελίξεις από το ESO, το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο.

3
00:00:30,427 --> 00:00:34,107
Το ESO διαθέτει τρία παγκοσμίου κλάσεως αστεροσκοπεία στη Χιλή.

4
00:00:35,844 --> 00:00:40,965
Με αυτά τα τηλεσκόπια οι αστρονόμοι μελετούν τόσο κοντινά σε μας αντικείμενα, στο Ηλιακό μας Σύστημα

5
00:00:40,965 --> 00:00:45,505
όσο και άλλα στις εσχατιές του γνωστού μας Σύμπαντος.

6
00:00:46,218 --> 00:00:50,746
Οι παρατηρήσεις με τα τηλεσκόπια του ESO έχουν οδηγήσει σε σημαντική πρόοδο την αστρονομία,

7
00:00:50,746 --> 00:00:56,737
και με την πάροδο των χρόνων, έχουν αποτελέσει την αρχή για σημαντικές ανακαλύψεις

8
00:00:58,852 --> 00:01:04,203
Ιδού η λίστα με τις 10 κορυφαίες αστρονομικές ανακαλύψεις του ESO μέχρι σήμερα.

9
00:01:15,473 --> 00:01:23,634
Αστρονόμοι χρησιμοποιώντας το Very Large Telescope έχουν ανακαλύψει τον πλέον λαμπρό γαλαξία του νεαρού Σύμπαντος

10
00:01:23,634 --> 00:01:29,555
και βρήκαν σημαντικά στοιχεία από την πρώτη γενιά άστρων μέσα του -

11
00:01:29,555 --> 00:01:33,292
άστρα τα οποία μέχρι πρότινος υπήρχαν μόνο στην θεωρία.

12
00:01:35,210 --> 00:01:41,085
Αυτά τα μεγάλης μάζας, λαμπρά αντικείμενα αποτέλεσαν την πρώτη πηγή βαρέων στοιχείων στην ιστορία -

13
00:01:41,085 --> 00:01:46,495
στοιχείων απαραιτήτων για την δημιουργία των άστρων που σήμερα βλέπουμε γύρω μας,

14
00:01:46,495 --> 00:01:50,930
των πλανητών που περιφέρονται γύρω τους, και της ζωής όπως την γνωρίζουμε.

15
00:02:00,547 --> 00:02:05,726
Τα τηλεσκόπια του ESO έδωσαν αποδείξεις ότι οι μεγάλης διάρκειας εκρήξεις ακτίνων-γ

16
00:02:05,726 --> 00:02:12,259
συνδέονται με τις επιθανάτιες εκρήξεις αστέρων μεγάλης μάζας, λύνοντας έτσι ένα ακόμη μυστήριο.

17
00:02:13,521 --> 00:02:21,044
Ένα τηλεσκόπια στη Λα Σίγια κατάφερε να παρατηρήσει για πρώτη φορά το ορατό φως από μία σύντομη έκρηξη ακτίνων γ.

18
00:02:21,044 --> 00:02:29,182
δείχνοντας ότι αυτή η οικογένεια αντικειμένων, πιθανότατα προέρχεται από την σύγκρουση αστέρων νετρονίων.

19
00:02:37,309 --> 00:02:45,168
Αστρονόμοι, με την χρήση του οργάνου ESO HARPS το 2010, ανακάλυψαν ένα πλανητικό σύστημα με τουλάχιστον πέντε πλανήτες,

20
00:02:45,168 --> 00:02:49,778
γύρω από ένα άστρο, σαν τον Ήλιο μας, το HD 10180.

21
00:02:51,589 --> 00:02:55,443
Επίσης ανακαλύφθηκε ότι  ίσως δύο ακόμη πλανήτες βρίσκονται εκεί,

22
00:02:55,443 --> 00:03:02,675
ο ένας εκ των οποίων, αν επιβεβαιωθεί, θα είναι από τους μικρότερης μάζας εξωπλανήτες που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα.

23
00:03:04,343 --> 00:03:12,135
Νεώτερες ανακαλύψεις και περαιτέρω ανάλυση των δεδομένων δείχνουν ότι ίσως υπάρχουν ακόμη περισσότεροι πλανήτες γύρω από αυτό το άστρο.

24
00:03:19,289 --> 00:03:26,196
Το Very Large Telescope του ESO συνέβαλε στην ανίχνευση μορίων μονοξειδίου του άνθρακα σε ένα μακρινό γαλαξία.

25
00:03:26,196 --> 00:03:29,401
που φαίνεται εδώ όπως ήταν πριν 11 δις χρόνια.

26
00:03:29,401 --> 00:03:34,786
ένα χαρακτηριστικό που παρέμεινε κρυμμένο για 25 χρόνια.

27
00:03:35,595 --> 00:03:43,003
Αυτό επέτρεψε στους αστρονόμους να λάβουν την ακριβέστερη μέτρηση κοσμικής θερμοκρασίας σε μία τόσο μακρινή εποχή,

28
00:03:43,003 --> 00:03:48,367
και ταυτίστηκε με την προβλεπόμενη από την θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης.

29
00:03:55,918 --> 00:04:02,893
Η ατμόσφαιρα γύρω από τον εξωπλανήτη υπερ-Γαία, αναλύθηκε για πρώτη φορά χρησιμοποιώντας το VLT.

30
00:04:03,521 --> 00:04:07,120
Αυτός ο πλανήτης γνωστός και ως GJ 1214b,

31
00:04:07,120 --> 00:04:15,572
μελετήθηκε κατά την διέλευσή του μπροστά από το μητρικό του άστρο καθώς το αστρικό φως φιλτραρίστηκε μέσα από την πλανητική ατμόσφαιρα.

32
00:04:16,533 --> 00:04:20,841
Η ατμόσφαιρά του βρέθηκε να αποτελείται είτε κατά το πλείστον από νερό, με την μορφή ατμών,

33
00:04:20,841 --> 00:04:24,975
είτε να κυριαρχείται από παχιά νέφη ή ομίχλη.

34
00:04:32,344 --> 00:04:39,680
Με το VLT του ESO, οι αστρονόμοι μέτρησαν την ηλικία του παλαιότερου γνωστού άστρου στον Γαλαξία μας.

35
00:04:39,680 --> 00:04:48,806
Με ηλικία 13,2 δις ετών, αυτό το άστρο γεννήθηκε στην πρώτη εποχή σχηματισμού άστρων στο Σύμπαν.

36
00:04:49,700 --> 00:04:58,338
Επίσης ανακαλύφθηκε ουράνιο σε ένα άστρο του Γαλαξία μας και χρησιμοποιήθηκε για την ανεξάρτητη μελέτη της ηλικίας του Γαλαξία.

37
00:05:06,527 --> 00:05:12,053
Το VLT έλαβε την πρώτη εικόνα ενός πλανήτη έξω από το Ηλιακό μας Σύστημα.

38
00:05:12,587 --> 00:05:20,364
Ο πλανήτης, που έχει μάζα πέντε περίπου φορές μεγαλύτερη του Δία, περιφέρεται γύρω από ένα αποτυχημένο άστρο - ένα καφέ νάνο -

39
00:05:20,364 --> 00:05:26,484
σε απόσταση 55 φορές μεγαλύτερη της μέσης απόστασης της Γης από τον Ήλιο.

40
00:05:35,500 --> 00:05:41,027
Το 2014, το ALMA (the Atacama Large Millimeter/submillimeter Array),

41
00:05:41,027 --> 00:05:45,368
αποκάλυψε σημαντικές λεπτομέρειες ενός ηλιακού συστήματος στην φάση του σχηματισμού του.

42
00:05:50,151 --> 00:05:56,409
Οι εικόνες του HL Tauri ήταν οι πλέον ευκρινείς που ελήφθησαν ποτέ, σε υποχιλιοστομετρικά μήκη κύματος.

43
00:05:59,033 --> 00:06:06,021
Δείχνουν πως οι πλανήτες "ρουφάνε" σκόνη και αέριο από ένα πρωτοπλανητικό δίσκο.

44
00:06:13,826 --> 00:06:18,446
Μία από τις καλύτερες στιγμές για το ESO ήταν όταν δύο ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες,

45
00:06:18,446 --> 00:06:23,412
στις οποίες συμμετείχε και προσωπικό του ESO, προέβησαν σε μία επαναστατική ανακάλυψη,

46
00:06:23,412 --> 00:06:30,111
ότι το Σύμπαν όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά επιπλέον η διαστολή αυτή είναι επιταχυνόμενη.

47
00:06:30,561 --> 00:06:36,876
Τα ευρήματα των διαφορετικών ομάδων βασίστηκαν σε παρατηρήσεις αστρικών εκρήξεων, ή υπερκαινοφανών,

48
00:06:36,876 --> 00:06:42,714
συμπεριλαμβανομένων μετρήσεων από τα τηλεσκόπια του ESO στη Λα Σίγια και το Παρανάλ.

49
00:06:43,558 --> 00:06:49,340
Η ανακάλυψη αυτή τιμήθηκε με το βραβείο Νομπέλ Φυσικής του 2011.

50
00:06:58,940 --> 00:07:00,271
Και τέλος...

51
00:07:00,271 --> 00:07:11,200
Αρκετά από τα εμβληματικά τηλεσκόπια του ESO χρησιμοποιήθηκαν σε μία 20ετή μελέτη για την πλέον λεπτομερή καταγραφή της γειτονιάς του τέρατος που παραμονεύει στην καρδιά του Γαλαξία μας -

52
00:07:11,200 --> 00:07:14,112
της υπέρμαζης μελανής οπής.

53
00:07:19,486 --> 00:07:26,708
Η αστρονομία προχωρά μπροστά, και οι δέκα μεγαλύτερες ανακαλύψεις του ESO δεν είναι χαραγμένες στην πέτρα.

54
00:07:27,556 --> 00:07:32,258
Όσο οι αστρονόμοι συνεχίζουν την μελέτη του Σύμπαντος στα παρατηρητήρια του ESO,

55
00:07:32,258 --> 00:07:36,762
θα προβαίνουν σε απρόσμενες και διαφωτιστικές ανακαλύψεις.

56
00:07:37,153 --> 00:07:45,709
Ποιος ξέρει ποιες εντυπωσιακές ανακαλύψεις μας περιμένουν και πόσες από αυτές θα πάρουν θέση σε αυτή τη λίστα στο μέλλον!

57
00:07:52,610 --> 00:07:57,729
Κείμενα: ESO - Μετάφραση: Μανώλης Ζούλιας

