﻿1
00:00:03,000 --> 00:00:15,000
19 czerwca 2014 roku miał miejsce kolejny krok milowy na drodze do budowy Ekstremalnie Dużego Teleskopu.

2
00:00:15,000 --> 00:00:25,000
Fragment wierzchołka wznoszącej się na 3000 m Cerro Armazones został wysadzony w celu wyrównania szczytu.

3
00:00:26,000 --> 00:00:32,000
To jeden z pierwszych elementów budowy największego na świecie teleskopu obserwującego w zakresie widzialnym i podczerwonym.

4
00:00:37,000 --> 00:00:40,000
Witaj w ESOcast!

5
00:00:40,000 --> 00:00:44,000
Najnowocześniejsza nauka i życie w ESO,

6
00:00:44,000 --> 00:00:47,000
Europejskim Obserwatorium Południowym.

7
00:00:59,000 --> 00:01:03,000
Cerro Armazones znajduje się na chilijskiej pustyni Atacama.

8
00:01:03,000 --> 00:01:10,000
Ta wysoko położona i sucha lokalizacja oferuje idealne warunki do obserwacji astronomicznych,

9
00:01:10,000 --> 00:01:19,000
a wznoszące się na ponad 3000 wzgórze zostało wybrane jako idealne miejsce na Europejski Ekstremalnie Duży Teleskop,

10
00:01:19,000 --> 00:01:22,000
w skrócie E-ELT.

11
00:01:22,000 --> 00:01:31,000
E-ELT to rewolucyjny, nowy teleskop naziemny charakteryzujący się zwierciadłem głównym o 39-metrowej średnicy.

12
00:01:31,000 --> 00:01:40,000
Będzie zbierał około 15 razy więcej światła niż największe obecnie działające teleskopy optyczne.

13
00:01:40,000 --> 00:01:46,000
Po uruchomieniu zaoferuje astronomom niezrównaną moc obserwacyjną.

14
00:01:48,000 --> 00:01:54,000
Niemniej jednak, w celu zbudowania teleskopu na szczycie Cerro Armazones,

15
00:01:54,000 --> 00:02:05,000
należy najpierw utworzyć na szczycie płaską powierzchnię wystarczającą na umieszczenie na niej E-ELT i kryjącej go potężnej kopuły.

16
00:02:05,000 --> 00:02:12,000
W ramach jednego z etapów skomplikowanego procesu wyrównywania szczytu

17
00:02:12,000 --> 00:02:27,000
inżynierowie wysadzili wierzchołek w celu usunięcia zdumiewających 220 000 metrów sześciennych skały, dzięki czemu będą mogli stworzyć płaską powierzchnię 150x300m.

18
00:02:30,000 --> 00:02:36,000
Ceremonia wzruszenia ziemi odbyła się 20 kilometrów od Cerro Armazones

19
00:02:36,000 --> 00:02:39,000
w Obserwatorium Paranal należącym do ESO.

20
00:02:40,000 --> 00:02:47,000
Ten krok milowy zaszczycili swoją obecnością oficjele zarówno z Chile jak i krajów członkowskich ESO

21
00:02:47,000 --> 00:02:55,000
oraz przedstawiciele lokalnych społeczności, kierownictwo projektu oraz personel ESO.

22
00:02:55,000 --> 00:03:00,000
Ceremonia była także dostępna online dla wszystkich chętnych.

23
00:03:01,000 --> 00:03:07,000
W ramach ceremonii swoje mowy przedstawili Dyrektor Generalny ESO, Tim de Zeeuw,

24
00:03:07,000 --> 00:03:12,000
Prezydent Rady ESO Xavier Barcons,

25
00:03:12,000 --> 00:03:16,000
Intendent lokalnej miejscowości Antofagasta, Valentin Volta,

26
00:03:16,000 --> 00:03:21,000
oraz znany chilijski astronom Luis Campusano.

27
00:03:21,000 --> 00:03:31,000
Komenda rozpoczęcia pierwszego symbolicznego wybuchu została wydana przez chilijskiego V-ce Ministra Skarbu Narodowego, Jorge Maldonado.

28
00:03:50,000 --> 00:03:55,000
Pierwsze światło teleskopu E-ELT planowane jest na 2024 rok,

29
00:03:55,000 --> 00:04:01,000
to właśnie wtedy zacznie on porać się z największymi wyzwaniami astronomicznymi naszych czasów.

30
00:04:03,000 --> 00:04:06,000
Jego celem będą liczne pierwsze odkrycia,

31
00:04:06,000 --> 00:04:15,000
m.in. poszukiwanie ziemskich planet orbitujących inne gwiazdy w "strefach zamieszkania", w których może istnieć życie -

32
00:04:15,000 --> 00:04:21,000
to jeden z świętych Grali współczesnej astronomii obserwacyjnej.

33
00:04:22,000 --> 00:04:31,000
Pozwoli także astronomom na badanie wczesnej historii Wszechświata oraz na fundamentalny wkład w kosmologię,

34
00:04:31,000 --> 00:04:40,000
dzięki pomiarom właściwości pierwszych gwiazd i galaktyk oraz odkrywanie natury ciemnej materii i ciemnej energii.

35
00:04:41,000 --> 00:04:46,000
Ponadto astronomowie przygotowują się także na nieprzewidywalne odkrycia -

36
00:04:46,000 --> 00:04:55,000
nowe i nieprzewidywalne pytania które powstaną wskutek nowych odkryć tego potężnego teleskopu.

37
00:04:55,000 --> 00:05:03,000
E-ELT: "największe oko świata" - już w budowie!

38
00:05:21,000 --> 00:05:26,000
Transkrypcja: ESO; tłumaczenie: Radosław Kosarzycki

