﻿1
00:00:04,000 --> 00:00:07,000
To jest ESOcast!

2
00:00:07,000 --> 00:00:14,000
Najnowsze badania naukowe
oraz codzienna praca w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO)

3
00:00:26,000 --> 00:00:30,000
MPG/ESO  to 2.2 metrowy teleskop położony w Obserwatorium La Silla w Chile.

4
00:00:31,000 --> 00:00:35,000
Został wypożyczony dla ESO przez Instytut Maxa Plancka w 1984 roku.

5
00:00:36,000 --> 00:00:39,000
Po prawie 30 latach ESO zrezygnowało z jego użytkowania.

6
00:00:40,000 --> 00:00:43,000
Ale nie martwcie się: Instytut Maxa Placka nadal będzie go używać.

7
00:00:44,000 --> 00:00:47,000
2.2-metrowy teleskop dostarczył wielu zachwycających zdjęć astronomicznych.

8
00:00:48,000 --> 00:00:51,000
Oto kilka naszych ulubionych :)

9
00:00:53,000 --> 00:00:57,000
Uchwycony w najmniejszych detalach nasz naturalny satelita.

10
00:00:58,000 --> 00:01:01,000
Zdjęcie wykonano w filtrze bliskiej podczerwieni.

11
00:01:03,000 --> 00:01:07,000
Podobna do Drogi Mlecznej pobliska galaktyka.

12
00:01:08,000 --> 00:01:11,000
Widziana jest prawie wzdłuż płaszczyzny dysku, trudno więc dostrzec spiralne ramiona.

13
00:01:13,000 --> 00:01:16,000
Obszar w kierunku płaszczyzny Drogi Mlecznej, usłany tysiącami gwiazd.

14
00:01:17,000 --> 00:01:21,000
Galaktyki w tle wskazują punkt koncentracji ogromnej masy we Wszechświecie.

15
00:01:23,000 --> 00:01:26,000
Złożony z gazu i pyłu gwiezdny żłobek jest niszczony

16
00:01:26,000 --> 00:01:32,000
przez promieniowanie ultrafioletowe gorących gwiazd  gromady NGC 6193 (po lewej).

17
00:01:33,000 --> 00:01:37,000
Głębokie zdjęcie małego wycinka nieba.

18
00:01:38,000 --> 00:01:42,000
Najsłabsze obiekty na tym zdjęciu są prawie 100 milionów razy słabsze niż  te widoczne gołym okiem.

19
00:01:44,000 --> 00:01:47,000
Ta położona w pobliskiej galaktyce, Wielkim Obłoku Magellana, chmura wodoru

20
00:01:48,000 --> 00:01:52,000
jest rozświetlana na czerwono przez promieniowanie młodych gwiazd.

21
00:01:54,000 --> 00:01:57,000
Jasne mgławicowe włókna przypominające nogi pająka,

22
00:01:58,000 --> 00:02:02,000
wychodzą z  centrum mgławicy, w którym gromada gorących gwiazd oświetla okoliczne chmury gazu.

23
00:02:04,000 --> 00:02:06,000
Bardzo aktywny gwiezdny żłóbek,

24
00:02:07,000 --> 00:02:10,000
w którym z ogromnych chmur pyłu i gazu wciąż powstają nowe gwiazdy.

25
00:02:11,000 --> 00:02:14,000
Widoczne na zdjęciu gwiazdy mają tylko kilka milionów lat.

26
00:02:15,000 --> 00:02:19,000
Zdjęcie ukazuje rozległe, skomplikowane struktury niezwykłej mgławicy.

27
00:02:20,000 --> 00:02:24,000
To monstrualna gwiezdna fabryka, największa mgławica emisyjna w Grupie Lokalnej galaktyk

28
00:02:26,000 --> 00:02:29,000
Miniaturka naszej Drogi Mlecznej

29
00:02:29,000 --> 00:02:33,000
lśni światłem miliardów gwiazd oraz rubinową poświatą obłoków wodorowych.

30
00:02:35,000 --> 00:02:39,000
Głębokie zdjęcie ujawniło miliony odległych galaktyk,

31
00:02:40,000 --> 00:02:44,000
niektóre znajdują się tak daleko, że ich światło potrzebowało 12 miliardów lat aby do nas dotrzeć.

32
00:02:46,000 --> 00:02:49,000
Ta ogromna gromada gwiazd zajmuje na niebie obszar równy Księżycowi w pełni.

33
00:02:50,000 --> 00:02:54,000
Położona jest w odległości około 17 000 lat świetlnych w gwiazdozbiorze Centaura.

34
00:02:56,000 --> 00:02:59,000
Chmury gazu rozświetlają się na czerwono pod wpływem promieniowania ultrafioletowego

35
00:03:00,000 --> 00:03:04,000
pochodzącego od gwiazd gorętszych, młodszych i znacznie masywniejszych niż nasze Słońce

36
00:03:06,000 --> 00:03:08,000
Odległa o 13 milionów i długa na 70 000 lat świetlnych

37
00:03:08,000 --> 00:03:11,000
galaktyka NGC 253 zawiera wiele masywnych, pyłowych gwiezdnych żłobków.

38
00:03:12,000 --> 00:03:15,000
W jej centrum prawdopodobnie znajduje się supermasywna czarna dziura.

39
00:03:16,000 --> 00:03:19,000
Gwiezdny żłobek w którym nowonarodzone gromady gwiazd rzeźbią monstrualne kolumny gazu i pyłu.

40
00:03:20,000 --> 00:03:24,000
W centrum tej mgławicy znajdują się znane ze zdjęć Teleskopu Hubble'a "Filary stworzenia".

41
00:03:27,000 --> 00:03:31,000
Ta spektakularna mgławica planetarna powstała z gazowej otoczki wywianej z powierzchni gwiazdy.

42
00:03:32,000 --> 00:03:34,000
Główny pierścień ma średnicę dwóch lat świetlnych.

43
00:03:34,000 --> 00:03:36,000
To połowa drogi do najbliższej Słońcu gwiazdy.

44
00:03:37,000 --> 00:03:41,000
Mgławica Trójlistna Koniczyna wzięła swą nazwę od ciemnych gazowych włókien, które dzielą jej jasne serce na trzy części.

45
00:03:42,000 --> 00:03:44,000
Jest rzadką kombinacją trzech typów mgławic:

46
00:03:44,000 --> 00:03:46,000
emisyjnej, refleksyjnej oraz ciemnej; pełna jest świeżo powstałych gwiazd.

47
00:03:48,000 --> 00:03:51,000
Ta mgławica rozciąga się na niebie na obszarze osiem razy większych niż Księżyc w pełni.

48
00:03:52,000 --> 00:03:55,000
Jest ogromną chmurą międzygwiazdową w której powstają gwiazdy.

49
00:03:58,000 --> 00:04:02,000
Najjaśniejszy rejon gwiazdotwórczy pobliskiej galaktyki - Małego Obłoku Magellana,

50
00:04:03,000 --> 00:04:06,000
znajduje się 210 000 lat świetlnych od Ziemi.

51
00:04:08,000 --> 00:04:12,000
Gwiazda R Korony Południowej jest położona wewnątrz

52
00:04:12,000 --> 00:04:15,000
intrygującego kompleksu
niebieskich mgławic emisyjnych oraz chmur pyłowych

53
00:04:18,000 --> 00:04:21,000
50-godzinna ekspozycja ujawnia przepiękne

54
00:04:21,000 --> 00:04:24,000
szczegóły struktury tej galaktyki spiralnej.

55
00:04:28,000 --> 00:04:31,000
Bardzo aktywny obszar gwiazdotwórczy,
którego ciemne linie zimnego pyłu

56
00:04:31,000 --> 00:04:35,000
odznaczają się na tle rozświetlonego gazu mgławicowego,
otaczającego wiele gromad gwiazd.

57
00:04:38,000 --> 00:04:41,000
Nieregularny kształt tej galaktyki powstał w wyniku

58
00:04:41,000 --> 00:04:45,000
jej oddziaływania grawitacyjnego
z inną galaktyką w przeszłości.

59
00:04:49,000 --> 00:04:52,000
Chmura gazu i nowonarodzonych gwiazd,
położona 6500 lat świetlnych od Ziemi.

60
00:04:53,000 --> 00:04:57,000
Potrafisz dostrzec biegnącego kurczaka?

61
00:04:59,000 --> 00:05:02,000
Bardzo aktywny gwiazdotwórczo region
w pobliżu Mgławicy Tarantula.

62
00:05:03,000 --> 00:05:07,000
Okoliczne gwiazdy wydają się być żółto-czerwone
z powodu otaczającego je pyłu

63
00:05:09,000 --> 00:05:12,000
Jedna z najbliższych galaktyk spiralnych południowego nieba.

64
00:05:13,000 --> 00:05:15,000
W luźnych, porozrywanych ramionach spiralnych

65
00:05:15,000 --> 00:05:19,000
można dostrzec wiele gwiazd
oraz jaśniejące na różowo chmury wodorowe.

66
00:05:20,000 --> 00:05:23,000
Ciekawy przykład mgławicy refleksyjnej;

67
00:05:24,000 --> 00:05:27,000
niebieskie światło gorących gwiazd jest rozpraszane przez drobiny pyłu.

68
00:05:30,000 --> 00:05:33,000
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najlepiej poznanych obiektów astronomicznych.

69
00:05:34,000 --> 00:05:37,000
Ta ogromna chmura gazu i pyłu, w której powstają masywne gwiazdy

70
00:05:37,000 --> 00:05:39,000
jest najbliższym Ziemi rejonem gwiazdotwórczym.

71
00:05:40,000 --> 00:05:44,000
Galaktyka eliptyczna, której centrum
zasłania szeroka, poszarpana wstęga.

72
00:05:45,000 --> 00:05:48,000
Ciemna pręga skrywa ogromne ilości gazu, pyłu oraz młodych gwiazd.

73
00:05:51,000 --> 00:05:53,000
Intensywne promieniowanie ultrafioletowe
pochodzące od kilku młodych, gorących gwiazd

74
00:05:53,000 --> 00:05:56,000
rozświetla otaczającą je gazową chmurę wieloma kolorami

75
00:05:56,000 --> 00:05:59,000
drążąc dziury w okolicznym gazie i pyle.

76
00:06:01,000 --> 00:06:04,000
Mgławica Fajka to klasyczny przykład ciemnej mgławicy -

77
00:06:05,000 --> 00:06:09,000
gęstej chmury międzygwiazdowego pyłu
blokującej światło położonych za nią gwiazd.

78
00:06:11,000 --> 00:06:14,000
Jeden z najaktywniejszych rejonów gwiazdotwórczych
w naszej galaktyce.

79
00:06:15,000 --> 00:06:19,000
Zawiera wiele młodych, masywnych niebieskich gwiazd powstałych kilka milionów lat temu.

80
00:06:21,000 --> 00:06:24,000
Ta niezwykła chmura świecącego gazu
jest częścią ogromnego pierścienia

81
00:06:24,000 --> 00:06:28,000
powstałego w wybuchu supernowej około 11 000 lat temu.

82
00:06:32,000 --> 00:06:35,000
Gwiezdna kolebka zwana Mgławicą Mewa

83
00:06:36,000 --> 00:06:40,000
Jasna młoda gwiazda - HD 53367 - dostarcza największa porcje promieniowania wzbudzającego gazowe chmury do świecenia.

84
00:06:42,000 --> 00:06:45,000
Ciemna chmura w której powstają młode gwaizdy,
wraz z cudowną gromadą gwiazd

85
00:06:45,000 --> 00:06:49,000
która już wyłoniła się ze swojego pyłowego żłobka.

86
00:06:51,000 --> 00:06:54,000
Przedziwna para: grupa młodych,
niebieskich gwiazd w pobliżu ciemnej chmury pyłu.

87
00:06:55,000 --> 00:06:57,000
W tle widoczne są miliony błyszczących gwiazd

88
00:06:58,000 --> 00:07:01,000
pochodzących z najjaśniejszego rejonu Drogi Mlecznej.

89
00:07:03,000 --> 00:07:08,000
Gromada bardzo młodych gwiazd w gwiazdozbiorze Żagla.

90
00:07:13,000 --> 00:07:16,000
Rozległa, sferyczna gromada bardzo starych gwiazd

91
00:07:16,000 --> 00:07:20,000
w gwiazdoziorze Tukana (niebo południowe).

92
00:07:41,000 --> 00:07:45,000
Tłumaczenie: Aleksandra Hamanowicz

