﻿1
00:00:02,000 --> 00:00:04,000
Παρακολουθείτε το ESOcast!

2
00:00:04,260 --> 00:00:07,890
Επιστήμη αιχμής και εξελίξεις από το ESO,

3
00:00:07,890 --> 00:00:10,310
το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο,

4
00:00:10,500 --> 00:00:17,980
εξερευνούμε τα όρια του Σύμπαντος με τον Δρ. Τζέι ή αλλιώς Δρ. Τζο Λίσκε.

5
00:00:20,000 --> 00:00:23,500
Γεια σας και καλωσήλθατε σ’ αυτό το επετειακό επεισόδιο του ESOCast.

6
00:00:23,500 --> 00:00:27,850
Καθ' οδόν προς την 50η επέτειο της ίδρυσης του ESO, τον Οκτώβριο του 2012

7
00:00:27,850 --> 00:00:30,630
θα ασχοληθούμε με οχτώ ξεχωριστά θέματα

8
00:00:30,630 --> 00:00:35,560
που απεικονίζουν τα πρώτα 50 χρόνια εξερεύνησης του νότιου ουρανού από το ESO.

9
00:00:39,080 --> 00:00:43,000
Ανακαλύπτοντας την Ζωή

10
00:00:45,500 --> 00:00:48,470
Έχετε ποτέ αναρωτηθεί για τη ζωή στο Σύμπαν;

11
00:00:48,470 --> 00:00:51,600
Κατοικημένοι πλανήτες σε τροχιά γύρω από μακρινά αστέρια;

12
00:00:51,600 --> 00:00:54,500
Οι αστρονόμοι ναι - εδώ και αιώνες.

13
00:00:54,500 --> 00:00:58,950
Εξάλλου, με τόσους πολλούς γαλαξίες, και με τόσα πολλά αστέρια ο καθένας,

14
00:00:58,950 --> 00:01:01,140
πώς θα μπορούσε η Γη να είναι μοναδική;

15
00:01:02,500 --> 00:01:07,110
Το 1995, οι Ελβετοί αστρονόμοι Michel Mayor και Didier Queloz

16
00:01:07,110 --> 00:01:11,660
ήταν οι πρώτοι που ανακάλυψαν έναν εξωπλανήτη σε τροχιά γύρω από ένα κανονικό αστέρι.

17
00:01:12,000 --> 00:01:16,490
Από τότε, οι κυνηγοί πλανητών έχουν βρει εκατοντάδες ξένους κόσμους.

18
00:01:16,490 --> 00:01:21,780
Μεγάλους και μικρούς, ζεστούς και κρύους, και σε μια ευρεία ποικιλία τροχιών.

19
00:01:22,600 --> 00:01:26,800
Τώρα, είμαστε στα πρόθυρα της ανακάλυψης των διδύμων αδελφών της Γης.

20
00:01:27,290 --> 00:01:33,290
Και στο μέλλον: ένας πλανήτης με ζωή - το Άγιο Δισκοπότηρο των αστροβιολόγων.

21
00:01:39,590 --> 00:01:43,070
Το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο

22
00:01:43,070 --> 00:01:45,310
στην αναζήτηση εξωπλανητών.

23
00:01:46,290 --> 00:01:50,560
Η ομάδα του Michel Mayor ανακάλυψε εκατοντάδες από το Cerro La Silla,

24
00:01:50,560 --> 00:01:53,880
την πρώτη βάση του ESO στη Χιλή.

25
00:01:54,890 --> 00:01:56,880
Αυτός είναι ο φασματογράφος CORALIE,

26
00:01:56,880 --> 00:02:00,120
τοποθετημένος στο ελβετικό τηλεσκόπιο Leonhard Euler.

27
00:02:02,030 --> 00:02:07,940
Μετρά τις μικροσκοπικές ταλαντώσεις των άστρων, που προκαλούνται από τη βαρύτητα των πλανητών σε τροχιά.

28
00:02:07,940 --> 00:02:14,910
Το τηλεσκόπιο 3,6 μέτρων του ESO είναι επίσης στο κυνήγι για εξωπλανήτες.

29
00:02:16,200 --> 00:02:19,320
Ο φασματογράφος HARPS είναι ο πιο ακριβής στον κόσμο.

30
00:02:19,320 --> 00:02:23,680
Μέχρι στιγμής, έχει ανακαλύψει πάνω από 150 πλανήτες.

31
00:02:28,750 --> 00:02:30,360
Το μεγαλύτερο τρόπαιο του:

32
00:02:30,360 --> 00:02:36,950
ένα πλούσιο σύστημα που περιέχει τουλάχιστον πέντε και ίσως και επτά εξωγήινους κόσμους.

33
00:02:48,330 --> 00:02:50,960
Αλλά υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να βρεθούν εξωπλανήτες.

34
00:02:59,130 --> 00:03:05,350
Το 2006, το 1,5 μέτρων τηλεσκόπιο της Δανίας βοήθησε στην ανακάλυψη ενός μακρινού πλανήτη

35
00:03:05,350 --> 00:03:08,350
μόλις πέντε φορές μεγαλύτερου από τη Γη.

36
00:03:12,500 --> 00:03:16,200
Το τέχνασμα; Βαρυτικός μικροεστιασμός.

37
00:03:17,040 --> 00:03:22,150
Ο πλανήτης και το άστρο του πέρασαν μπροστά από ένα μακρύτερο φωτεινό αστέρι,

38
00:03:22,150 --> 00:03:24,320
μεγεθύνοντας την εικόνα του.

39
00:03:26,420 --> 00:03:31,660
Και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορείτε να αιχμαλωτίσετε εξωπλανήτες ακόμη και στην κάμερα.

40
00:03:34,960 --> 00:03:41,240
Το 2004, η NACO, η κάμερα προσαρμοζόμενων οπτικών στο Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο,

41
00:03:41,240 --> 00:03:45,220
πήρε την πρώτη εικόνα ενός εξωπλανήτη.

42
00:03:45,220 --> 00:03:51,020
Η κόκκινη κουκκίδα σε αυτήν την εικόνα είναι ένας γιγαντιαίος πλανήτης σε τροχιά γύρω από ένα καφέ νάνο.

43
00:03:54,880 --> 00:03:59,650
Το 2010, η NACO προχώρησε ένα βήμα παραπέρα.

44
00:04:01,440 --> 00:04:05,330
Αυτό το αστέρι είναι 130 έτη φωτός μακριά από τη Γη.

45
00:04:05,330 --> 00:04:12,080
Είναι νεότερο και πιο φωτεινό από τον Ήλιο, και τέσσερις πλανήτες βρίσκονται σε ευρείες τροχιές γύρω του.

46
00:04:13,900 --> 00:04:18,970
Η οξεία όραση της NACO επέτρεψε να μετρηθεί το φως του τρίτου πλανήτη

47
00:04:18,970 --> 00:04:23,490
- Ένας αέριος γίγαντας με δέκα φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Δία.

48
00:04:25,070 --> 00:04:27,450
Παρά την λάμψη του άστρου,

49
00:04:27,450 --> 00:04:31,450
το αδύναμο φως του πλανήτη ήταν δυνατόν να αναλυθεί σε φάσμα,

50
00:04:31,450 --> 00:04:34,380
αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες σχετικά με την ατμόσφαιρα.

51
00:04:36,270 --> 00:04:42,740
Σήμερα, πολλοί εξωπλανήτες ανακαλύπτονται όταν διαβαίνουν μπροστά από τα αστέρια τους

52
00:04:42,740 --> 00:04:46,020
Αν τύχει να δούμε την τροχιά του πλανήτη πλάγια,

53
00:04:46,020 --> 00:04:49,390
θα περνάει μπροστά από το άστρο του σε κάθε τροχιά.

54
00:04:49,390 --> 00:04:53,870
Έτσι, οι μικροσκοπικές, τακτικές μειώσεις φωτεινότητας ενός άστρου

55
00:04:53,870 --> 00:04:57,310
προδίδουν την ύπαρξη ενός πλανήτη σε τροχιά.

56
00:05:00,010 --> 00:05:04,600
Το τηλεσκόπιο Trappist στη La Silla θα βοηθήσει στην αναζήτηση αυτών των φευγαλέων διαβάσεων.

57
00:05:05,250 --> 00:05:06,570
Εν τω μεταξύ,

58
00:05:06,570 --> 00:05:13,120
το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο έχει μελετήσει έναν πλανήτη σε διάβαση με εξαιρετική λεπτομέρεια.

59
00:05:13,910 --> 00:05:21,820
Γνωρίστε τον GJ1214b, μια υπερ-Γη, 2,6 φορές μεγαλύτερη από τον πλανήτη μας.

60
00:05:24,010 --> 00:05:30,040
Κατά τη διάρκεια της διάβασης, η ατμόσφαιρα του πλανήτη απορροφά εν μέρει το φως του αστεριού.

61
00:05:34,200 --> 00:05:39,740
Ο ευαίσθητος φασματογράφος του ESO, FORS, αποκάλυψε ότι ο GJ1214b

62
00:05:39,740 --> 00:05:44,000
θα μπορούσε να είναι ένα καυτός και ατμώδης κόσμος, όπως μια σάουνα.

63
00:05:46,920 --> 00:05:51,060
Γίγαντες αερίου και ατμώδεις πλανήτες είναι αφιλόξενοι για τη ζωή.

64
00:05:51,060 --> 00:05:54,060
Αλλά το κυνήγι δεν έχει τελειώσει ακόμα.

65
00:05:55,010 --> 00:05:59,420
Σύντομα, το νέο όργανο SPHERE θα εγκατασταθεί στο VLT.

66
00:05:59,420 --> 00:06:05,490
Το SPHERE θα είναι σε θέση να εντοπίζει αμυδρούς πλανήτες μέσα στο έντονο φως των άστρων που τους φιλοξενούν.

67
00:06:06,200 --> 00:06:12,140
Το 2016, ο φασματογράφος ESPRESSO θα φτάσει στο VLT

68
00:06:12,140 --> 00:06:16,110
και θα ξεπεράσει κατά πολύ τον σημερινό HARPS.

69
00:06:18,000 --> 00:06:21,850
Και το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο του ESO, μόλις ολοκληρωθεί,

70
00:06:21,850 --> 00:06:26,170
Μπορεί επίσης να βρεί στοιχεία για εξωγήινες βιόσφαιρες.

71
00:06:33,480 --> 00:06:36,390
Στη Γη, η ζωή είναι άφθονη.

72
00:06:37,960 --> 00:06:46,640
Στην Βόρεια Χιλή βρίσκονται σε αφθονία κόνδορες, βικούνιες, βισκάτσες (λαγοί) και γιγάντιοι κάκτοι.

73
00:06:48,910 --> 00:06:53,830
Ακόμη και η άνυδρη έρημος Atacama σφύζει από ανθεκτικά μικρόβια.

74
00:06:57,970 --> 00:07:02,300
Βρήκαμε τα δομικά στοιχεία της ζωής στο διάστημα.

75
00:07:03,000 --> 00:07:05,790
Μάθαμε ότι οι πλανήτες είναι σε αφθονία.

76
00:07:10,110 --> 00:07:15,190
Δισεκατομμύρια χρόνια πριν, οι κομήτες έφεραν νερό και οργανικά μόρια στη Γη.

77
00:07:17,540 --> 00:07:21,250
Δεν θα πρέπει να περιμένουμε το ίδιο πράγμα να συμβεί και αλλού;

78
00:07:26,500 --> 00:07:28,400
Ή είμαστε μόνοι;

79
00:07:30,040 --> 00:07:32,080
Αυτό είναι το μεγαλύτερο ερώτημα.

80
00:07:33,480 --> 00:07:36,530
Και η απάντηση είναι κοντά.

81
00:07:46,000 --> 00:07:49,990
Είμαι ο Δρ. Τζέι και εδώ τελειώνει αυτό το ειδικό επεισόδιο του ESOcast.

82
00:07:49,990 --> 00:07:53,260
Ελάτε μαζί μου την επόμενη φορά για μία ακόμη κοσμική περιπέτεια.

83
00:07:55,730 --> 00:07:57,500
Το ESOcast είναι παραγωγή του ESO,

84
00:07:57,500 --> 00:07:59,300
του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου.

85
00:07:59,300 --> 00:08:01,500
Το ESO, το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο,

86
00:08:01,500 --> 00:08:03,000
είναι ο κορυφαίος διακρατικός οργανισμός έρευνας και τεχνολογίας στην αστρονομία,

87
00:08:03,000 --> 00:08:05,000
μεταξύ των επίγειων και διαστημικών αστεροσκοπείων, το ESO είναι το πιο παραγωγικό στον κόσμο.

88
00:08:08,350 --> 00:08:13,240
Κείμενα: ESO,  Μετάφραση: Ανδρέας Βοσινάκης, www.ofa.gr

