1
00:00:09,620 --> 00:00:12,400
Vũ Trụ của chúng ta đầy rẫy sự huyền bí.

2
00:00:13,480 --> 00:00:19,360
Các nhà thiên văn học không ngừng nỗ lực giải mã bầu trời đêm và hiểu rõ hơn về Vũ Trụ,

3
00:00:19,780 --> 00:00:23,900
nhưng chủ đề nóng nhất hiện nay trong giới thiên văn là gì?

4
00:00:36,920 --> 00:00:40,060
Tập 194: Những điểm Mới của Thiên văn học Đương đại

5
00:00:44,260 --> 00:00:47,000
Mỗi đêm, kính thiên văn của ESO

6
00:00:47,000 --> 00:00:51,040
được sử dụng để điều tra một loạt bí ẩn của giới thiên văn.

7
00:00:51,220 --> 00:00:58,040
Chúng tôi đã nhờ nhiều nhà thiên văn học xác định những vấn đề thú vị nhất hiện nay trong giới thiên văn.

8
00:00:58,560 --> 00:01:04,600
Họ là một phần của nhóm nghiên cứu xem xét hàng ngàn đề xuất quan sát mỗi năm.

9
00:01:05,020 --> 00:01:09,980
Bảo đảm kính thiên văn của ESO chỉ dành cho đề tài nào hấp dẫn nhất.

10
00:01:11,380 --> 00:01:17,220
Trong vũ trụ học, một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là cố gắng tìm hiểu về mặt tối của Vũ Trụ.

11
00:01:17,619 --> 00:01:20,549
Chúng ta biết rằng có hai thực thể ở phe tối, một thứ gọi là vật chất tối,

12
00:01:20,549 --> 00:01:24,080
một thực thể có lực hấp dẫn mạnh mẽ trong vũ Trụ và một thứ khác được gọi là năng lượng tối,

13
00:01:24,080 --> 00:01:29,060
gây ra sự giãn nở bí ẩn của Vũ Trụ ngày càng nhanh qua từng ngày.

14
00:01:29,260 --> 00:01:32,760
Nếu chúng ta muốn hiểu được thực thể tối tăm này của Vũ Trụ,

15
00:01:32,760 --> 00:01:38,940
thì ta phải thực hiện nhiều khảo sát rất rộng về bầu trời để vạch ra vị trí của vật chất tối

16
00:01:38,980 --> 00:01:40,800
và và chỉ ra sự ràng buộc của năng lượng tối

17
00:01:40,800 --> 00:01:44,840
đang thay đổi cấu trúc của vật chất tối phát triển theo thời gian ra sao.

18
00:01:45,260 --> 00:01:47,740
Về phía thiên hà,

19
00:01:47,740 --> 00:01:53,520
một trong số lĩnh vực khoa học lớn và mới mẻ sắp ra mắt, một lĩnh vực đầy hấp dẫn,

20
00:01:53,520 --> 00:01:55,720
quan sát các quasar ở rất xa.

21
00:01:55,980 --> 00:02:02,180
Chúng ta quan sát ánh sáng từ những quasar xa xôi này, và khi ánh sáng đó tiến thẳng đến Trái Đất,

22
00:02:02,180 --> 00:02:07,900
chúng được hấp thụ bởi một số khối khí và nhiều thứ khác ở giữa chúng ta và các quasar đó,

23
00:02:07,900 --> 00:02:12,840
và ta có thể dùng những quan sát này để vạch ra vị trí của tất cả các đám khí trong Vũ Trụ

24
00:02:12,840 --> 00:02:14,500
giữa chúng ta và các quasar đó.

25
00:02:14,500 --> 00:02:21,000
Đây là một lĩnh vực mới nổi, bạn có thể sử dụng thông tin này để nhìn xem đám khí đó di chuyển thế nào,

26
00:02:21,000 --> 00:02:22,780
chúng được dẫn vào thiên hà ra sao,

27
00:02:22,780 --> 00:02:26,000
chúng nuôi dưỡng thiên hà và tạo nên nhiều ngôi sao mới như thế nào.

28
00:02:26,260 --> 00:02:33,240
Những quasar xa xôi này cũng có thể được sử dụng để tìm hiểu về một thời kì trong Vũ Trụ sơ khai,

29
00:02:33,500 --> 00:02:37,000
được biết đến là thời kì tái ion hóa.

30
00:02:37,340 --> 00:02:44,000
Vũ Trụ ngày nay bị ion hóa, từ khi gần ngay lúc Vũ Trụ khởi nguồn với Big Bang,

31
00:02:44,000 --> 00:02:47,800
sau Big Bang, có một thời kỳ Vũ Trụ trung lập,

32
00:02:47,800 --> 00:02:53,780
chúng tôi gọi đó là thời kỳ tối và sau đó thời kì tái ion hóa bắt đầu,

33
00:02:54,720 --> 00:02:59,160
và chúng tôi không biết rõ điều gì đã tạo nên sự tái ion hóa đó.

34
00:02:59,720 --> 00:03:02,280
Có thể là do quasar, cũng có thể là do thiên hà.

35
00:03:02,540 --> 00:03:06,920
Rất nhiều đội đã được triển khai cho nghiên việc cứu đề tài khoa học này.

36
00:03:07,700 --> 00:03:12,420
Một chủ đề nóng khác nữa chính là vòng đời của một thiên hà trông như thế nào?

37
00:03:12,420 --> 00:03:15,020
Một thiên hà được hình thành bởi khí,

38
00:03:15,020 --> 00:03:20,800
bồi tụ hấp dẫn và phát triển thành một thế giới tiềm năng, nhưng rồi có thể bạn lại hỏi:

39
00:03:20,800 --> 00:03:28,020
Làm thế nào để kim loại, các nguyên tố nặng mà chúng ta thấy trong môi trường xung quanh thiên hà

40
00:03:28,320 --> 00:03:31,880
có lẽ cũng có trong môi trường liên thiên hà được đưa đến đây?

41
00:03:31,880 --> 00:03:38,760
Làm thế nào những kim loại này được đưa từ thiên hà trở lại môi trường xung quanh giữa chúng?

42
00:03:38,760 --> 00:03:39,260
 

43
00:03:40,200 --> 00:03:43,980
Thiên hà không phải là cấu trúc duy nhất mà chúng ta vẫn chưa hiểu hết được.

44
00:03:44,460 --> 00:03:48,100
Các nhà thiên văn học cũng đang nghiên cứu về cụm sao cầu.

45
00:03:48,480 --> 00:03:53,000
các nhóm sao hình cầu, quay quanh lõi của thiên hà.

46
00:03:53,940 --> 00:03:58,780
Trước đây, hầu như mọi cụm sao cầu được cho là khá đơn điệu,

47
00:03:58,780 --> 00:04:03,700
tất cả các sao cùng loại được sinh ra cùng một lúc, có cùng độ kim loại và có cùng tuổi đời,

48
00:04:04,080 --> 00:04:08,160
nhưng trên thực tế là trong cụm sao cầu chứa nhiều thế hệ sao,

49
00:04:08,160 --> 00:04:12,480
nghĩa là chúng sinh ra ở nhiều thời điểm khác nhau, tuổi thọ của chúng có khác đôi chút,

50
00:04:12,480 --> 00:04:14,480
hoặc cũng là do chúng đến từ bên ngoài.

51
00:04:14,600 --> 00:04:20,800
Vì vậy, hiện tại có rất nhiều đề xuất cho nghiên cứu này để hiểu rõ hơn về quá trình này.

52
00:04:21,150 --> 00:04:24,890
Ngoài ra còn có rất nhiều đề xuất thú vị khác về thứ được gọi là các vật thể thoáng qua,

53
00:04:24,890 --> 00:04:27,319
đó là những hiện tượng bùng nổ, và chỉ có vậy.

54
00:04:27,520 --> 00:04:29,560
Chúng tôi muốn bắt được thời điểm chúng phát nổ,

55
00:04:29,560 --> 00:04:32,480
và có rất nhiều đề xuất để truy tìm các ứng cử viên tiềm năng

56
00:04:32,480 --> 00:04:36,140
để quan sát xem chúng đến từ đâu và khi nào chúng phát nổ, trước khi nổ nó là thứ gì,

57
00:04:36,920 --> 00:04:41,340
một vài vật thể phát nổ trong chớp mắt, nhưng sau đó chúng phát ra bức xạ muộn,

58
00:04:41,560 --> 00:04:45,300
và để có thể quan sát được chúng, ta phải sử dụng nhiều thiết bị khác nhau.

59
00:04:45,300 --> 00:04:49,660
để xem xem chuyện gì sẽ xảy ra sau đó để có thể biết được đó là gì.

60
00:04:50,600 --> 00:04:53,960
Một trong số sự kiện thoáng qua hấp dẫn nhất chính là

61
00:04:53,960 --> 00:04:55,720
supernova.

62
00:04:55,720 --> 00:05:01,200
Những vụ nổ chói lóa này có thể biến mất dần khỏi tầm nhìn chỉ sau vài tuần,

63
00:05:01,580 --> 00:05:04,500
nhưng chúng bắt nguồn từ ngôi sao nào?

64
00:05:05,860 --> 00:05:12,720
Supernova loại 1a của một sao tổ tiên rất quan trọng

65
00:05:12,720 --> 00:05:17,800
vì các nhà thiên văn học tin rằng năng lượng được tạo ra trong một sự kiện như vậy

66
00:05:17,800 --> 00:05:20,440
ít nhiều cũng giống nhau như bao supernova khác

67
00:05:20,440 --> 00:05:24,020
và do vậy chúng được sử dụng trong vũ trụ học

68
00:05:24,020 --> 00:05:25,260
như các mốc nến (standard candles).

69
00:05:25,260 --> 00:05:28,900
Chúng ta biết Vũ trụ lớn như thế nào, nó phát triển như thế nào.

70
00:05:28,900 --> 00:05:34,520
Chúng ta biết tất cả điều này bằng cách sử dụng các vật thể này như một thang đo khoảng cách.

71
00:05:34,520 --> 00:05:39,260
Những vật thể này mang đến khá nhiều thông tin, nhưng chúng tôi không biết tổ tiên của chúng.

72
00:05:39,260 --> 00:05:45,700
Chưa bao giờ chúng ta thấy một sự kiện phun trào của sao trước khi phát nổ thành một supernova

73
00:05:45,720 --> 00:05:48,800
và đó là một sự kiện đáng quan tâm để theo đuổi.

74
00:05:49,220 --> 00:05:53,860
Supernova không phải là điều bí ẩn duy nhất trong Vũ trụ của chúng ta.

75
00:05:54,380 --> 00:05:57,420
Thực tế ngày càng có nhiều vụ nổ supernova được phát hiện.

76
00:05:58,780 --> 00:06:04,020
Có một vài chủ đề rất thú vị mà mọi người đang cố gắng theo đuổi tại thời điểm này.

77
00:06:04,480 --> 00:06:10,060
Một số chủ đề là về lỗ đen siêu khối lượng nằm tại trung tâm của thiên hà,

78
00:06:10,260 --> 00:06:12,980
và chúng liên kết với phần còn lại của thiên hà như thế nào.

79
00:06:12,980 --> 00:06:13,480
 

80
00:06:13,680 --> 00:06:21,940
Ngoài ra còn có chủ đề khác về các thiên hà rất nhỏ và rất mờ được phát hiện trong vài năm gần đây

81
00:06:22,540 --> 00:06:28,440
và chỉ cố tìm hiểu về đặc tính của chúng thôi, thì cũng là một việc chẳng hề dễ dàng.

82
00:06:28,800 --> 00:06:31,000
Ngoài ra cũng có đề xuất

83
00:06:31,000 --> 00:06:33,900
về những thứ mà ta đã biết qua nhiều năm

84
00:06:33,900 --> 00:06:39,320
nhưng lời giải cho các quá trình vật lý đang diễn ra này lại là một ẩn số.

85
00:06:40,600 --> 00:06:46,680
Nhiều nhà thiên văn học cũng rất hào hứng với những khám phá ở gần thế giới của chúng ta hơn.

86
00:06:47,300 --> 00:06:52,960
Tôi nghĩ chủ đề nóng nhất hiện nay chính là mảng hành tinh ngoài Hệ Mặt trời, trong nhiều quan sát cụ thể.

87
00:06:53,540 --> 00:06:56,420
Có hai điều xảy ra với chúng.

88
00:06:56,420 --> 00:06:58,819
Đầu tiên là quan sát

89
00:06:58,820 --> 00:07:06,380
trực tiếp và gián tiếp sự di chuyển của các hành tinh nhỏ hơn và nhỏ hơn quanh các ngôi sao mờ hơn...

90
00:07:06,380 --> 00:07:10,600
hiện tại chúng tôi đang săn lùng những hành tinh giống Trái Đất quay quanh

91
00:07:10,600 --> 00:07:13,920
nhiều ngôi sao cùng loại với Mặt Trời như sao lùn đỏ.

92
00:07:14,360 --> 00:07:21,220
Và với khả năng của ESO, chúng ta đã có thể cùng một lúc nghiên cứu bầu khí quyển của chúng

93
00:07:21,220 --> 00:07:24,060
một cách trực tiếp, quả là một điều đáng kinh ngạc.

94
00:07:25,900 --> 00:07:30,500
Các chủ đề này đang được nhiều nhà thiên văn học trên toàn cầu nghiên cứu

95
00:07:30,500 --> 00:07:33,680
bằng cách sử dụng nhiều đài quan sát hàng đầu thế giới như của ESO.

96
00:07:34,660 --> 00:07:38,360
Phát hiện của họ sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về Vũ Trụ.

97
00:07:50,000 --> 00:07:54,000
Transcribed by ESO; Translated by – 
Thanh Sang Mai.

