1
00:00:09,260 --> 00:00:12,039
Нашиот Универзум е полн со мистерии.

2
00:00:13,490 --> 00:00:19,360
Астрономите отсекогаш се обидувале да го дешифрираат ноќното небо и да стекнат подобро разбирање на Космосот,

3
00:00:19,790 --> 00:00:23,919
но кои се најжешките теми моментално во астрономијата?

4
00:00:44,260 --> 00:00:47,000
Секоја ноќ, телескопи како ЕЅО

5
00:00:47,000 --> 00:00:50,849
се користат за истражување на  мноштво астрономски мистерии.

6
00:00:51,219 --> 00:00:58,048
Ги замоливме астрономите да ги идентификуваат некои од највозбудливите прашања во најсовремената астрономија.

7
00:00:58,570 --> 00:01:04,000
Овие научници се дел од тимот кој секоја година разгледува илјадници предлози за набљудување.

8
00:01:04,500 --> 00:01:09,240
Тие се грижат за само најинтересната наука да се прави со телескопите на ЕЅО.

9
00:01:11,380 --> 00:01:17,220
Едно од главните научни прашања во моментот во космологијата е обидот да се разбере темната страна на нашиот Универзум.

10
00:01:17,619 --> 00:01:20,549
Знаеме дека постојат две битија на темната страна, нешто што се нарекува темна материја,

11
00:01:20,549 --> 00:01:24,089
што е силната гравитациона сила во нашиот Универзум, и нешто наречено темна енергија,

12
00:01:24,090 --> 00:01:29,069
која мистериозно предизвикува проширувањето на нашиот Универзум да се забрзува секој ден.

13
00:01:29,259 --> 00:01:32,788
Сега, ако сакаме да ги разбереме овие темни компоненти на Универзумот,

14
00:01:32,860 --> 00:01:35,190
тогаш она што треба да го направиме е да направиме навистина големи

15
00:01:35,470 --> 00:01:40,800
истражувања на небото за да ги мапираме местата каде се наоѓа темната материја и навистина да разграничиме како темната енергија

16
00:01:40,959 --> 00:01:44,848
го менува начинот на кој тие структури на темната материја се развивале со текот на времето.

17
00:01:45,310 --> 00:01:48,628
На страната на галаксијата, еден од големите

18
00:01:48,819 --> 00:01:55,619
новите научни подрачја што излегуваат е навистина возбудлив научен случај кој гледа на многу далечни квазари.

19
00:01:55,989 --> 00:02:02,939
Сега гледа на светлината од овие далечни квазари, и како таа светлина патува кон нас на земјата, постанува

20
00:02:03,000 --> 00:02:08,939
апсорбирана од страна на некои купчиња на гас и работи што се меѓу нас и нив, и така да тие можат да ги користат овие

21
00:02:09,129 --> 00:02:14,500
набљудувања за  мапираат каде се наоѓа целиот гас во нашиот универзум меѓу нас и тие квазари.

22
00:02:14,500 --> 00:02:21,000
Ова е ново поле во подем, каде што можете да се користат овие информации за да погледнеме како се движи тој гас,

23
00:02:21,000 --> 00:02:25,440
како се канализира и ги храни галаксиите и создава нови ѕвезди.

24
00:02:26,260 --> 00:02:33,000
Овие далечни квазари, исто така, може да се користат за да се разбере една ера во многу раниот Универзум,

25
00:02:33,500 --> 00:02:37,000
ера позната како рејонизација.

26
00:02:37,350 --> 00:02:44,000
Универзумот денес е јонизиран,  речиси почетокот на Универзумот со Големата Експлозија.

27
00:02:44,000 --> 00:02:47,700
По Големата Експлозија постоеше период на неутрален Универзум,

28
00:02:47,800 --> 00:02:53,000
ние ги нарекуваме мрачни времиња и после тоа започнала рејонизацијата,

29
00:02:53,220 --> 00:02:57,919
и не знаеме добро што произлезе од таа рејонизација.

30
00:02:58,620 --> 00:03:04,130
Можеби квазари, можеби галаксии. Толку многу тимови се

31
00:03:04,709 --> 00:03:06,919
посветени на таков вид на наука.

32
00:03:07,709 --> 00:03:15,709
Друга жешка тема е што е животниот циклус на галаксијата? Галаксијата се формира со гас, кој се концентрира

33
00:03:16,830 --> 00:03:20,749
гравитационо во потенцијален свет, но тогаш можете да го поставите прашањето:

34
00:03:20,750 --> 00:03:28,039
како металите, тешките елементи што ги гледаме во кружниот галактички медиум и

35
00:03:28,320 --> 00:03:32,929
можеби и во меѓугалактичкиот медиум стасале таму? Како овие метали

36
00:03:33,510 --> 00:03:36,410
се вратени назад од галаксијата до

37
00:03:37,260 --> 00:03:39,260
околината на галаксиите.

38
00:03:40,200 --> 00:03:43,790
Галаксиите не се единствените структури кои сеуште не ги разбираме целосно.

39
00:03:44,790 --> 00:03:46,200
Астрономите исто така

40
00:03:46,200 --> 00:03:48,200
испитуваат збиени јата,

41
00:03:48,780 --> 00:03:52,580
сферични групи на ѕвезди, кои орбитираат околу јадрата на галаксиите.

42
00:03:53,940 --> 00:03:57,019
Збиените јата се сметаа дека се многу

43
00:03:58,260 --> 00:04:03,709
монотони исти типови на ѕвезди родени во исто време со истата металност што живеат ист живот,

44
00:04:04,080 --> 00:04:09,000
но произлегува дека всушност постојат повеќе видови на ѕвезди, што значи дека тие биле

45
00:04:09,000 --> 00:04:13,999
родени во различни периоди или живееле малку поинаков живот, или можеби дошле од надвор.

46
00:04:14,610 --> 00:04:20,809
И така, обидувајќи се да го разберат овој процес за кој во моментов има многу предлози на оваа конкретна тема.

47
00:04:21,150 --> 00:04:24,890
Има и многу интересни предлози за она што се нарекува минливи објекти,

48
00:04:24,890 --> 00:04:27,319
кои се објекти кои експлодираат и тоа е тоа.

49
00:04:27,530 --> 00:04:32,179
А сакате да ги фатите кога ќе експлодираат. Постојат предлози кои се обидуваат да бараат кандидати

50
00:04:32,460 --> 00:04:36,140
да се види каде се, а потоа кога можат да експлодираат, знаете што биле порано, и

51
00:04:37,169 --> 00:04:40,969
некои од овие патници експлодираат, но имаат сјај,

52
00:04:41,560 --> 00:04:44,350
и сакате да бидете во можност да ги снимите овие со различни видови на инструменти

53
00:04:44,600 --> 00:04:49,659
за да дознаете што се случува со нив потоа, бидејќи тогаш можете да дознаете што се.

54
00:04:50,930 --> 00:04:54,010
Особено интересен тип на транзитен настан се

55
00:04:54,650 --> 00:04:55,730
суперновите.

56
00:04:55,730 --> 00:05:00,819
Овие блескави експлозии можат да исчезнат од вид после само неколку недели,

57
00:05:01,370 --> 00:05:04,299
но од кои ѕвезди потекнуваат?

58
00:05:06,050 --> 00:05:09,579
Супернова тип 1а зачетник, тоа е еден вид

59
00:05:10,340 --> 00:05:12,260
супернова, кои се

60
00:05:12,260 --> 00:05:14,090
важни бидејќи астрономите

61
00:05:14,090 --> 00:05:21,729
веруваат дека енергијата произведена за време на ваков настан е повеќе или помалку иста за сите нив, така што тие се користат во

62
00:05:21,919 --> 00:05:23,900
космологијата како

63
00:05:23,900 --> 00:05:25,040
стандардни свеќи.

64
00:05:25,040 --> 00:05:32,409
Знаеме колку е голем универзумот, како се развива. Сето ова го знаеме со користење на овој предмет како

65
00:05:33,169 --> 00:05:38,949
далечински калибратор. Овие предмети ги даваат овие информации, но сепак не ги знаеме нивните зачетници.

66
00:05:39,050 --> 00:05:45,800
Никогаш порано не видовме ѕвезда која избувна како таква супернова пред ерупцијата и тоа е нешто за што луѓето

67
00:05:45,800 --> 00:05:48,339
се многу заинтересирани и ги ловиме за нив.

68
00:05:49,729 --> 00:05:57,099
Суперновите не се единствените мистериозни објекти во нашиот Универзум. Всушност, сè повеќе се откриваат.

69
00:05:58,789 --> 00:06:04,029
Постојат голем број на многу интересни теми по кои луѓето се обидуваат да трагаат во моментот.

70
00:06:04,490 --> 00:06:10,060
Некои се занимаваат со супермасивните црни дупки кои живеат во центарот на галаксиите, и

71
00:06:10,400 --> 00:06:12,729
како се поврзуваат со остатокот од галаксијата.

72
00:06:13,340 --> 00:06:14,810
Други се

73
00:06:14,810 --> 00:06:22,060
за многу мали и многу слаби галаксии што всушност ги откривме пред само неколку години дека тие постојат и

74
00:06:23,030 --> 00:06:25,030
само се обидуваме да ги добиеме нивните

75
00:06:25,400 --> 00:06:29,410
својства што е многу тешка и предизвикувачка задача. Постојат исто така

76
00:06:30,410 --> 00:06:33,700
предлози кои се занимаваат со работи што ги знаеме со години

77
00:06:33,860 --> 00:06:39,310
но објаснувањето на физичките процеси што се случуваат не е на дофат.

78
00:06:40,610 --> 00:06:46,689
Многу астрономи се возбудени и поради тоа што ќе откриеме многу поблиску до дома.

79
00:06:47,300 --> 00:06:52,960
Мислам дека жешката наука е навистина во полето на екстрасоларни планети, особено набљудувањата.

80
00:06:53,539 --> 00:06:57,039
Има две работи што се случуваат со нив. Првиата се

81
00:06:57,680 --> 00:06:58,819
набљудувања

82
00:06:58,819 --> 00:07:06,279
преку директни или индиректни средства на помали и помали планети околу позатемнети и позатемнети ѕвезди,

83
00:07:06,280 --> 00:07:10,449
така што изгледа навистина изгледа дека сме во потрага по планети слични на Земјата

84
00:07:11,030 --> 00:07:13,689
Сончевиот тип ѕвезди, како и црвени џуџиња, навистина.

85
00:07:13,689 --> 00:07:20,619
И тогаш исто така истовремено имаме способност сега во ЕЅО навистина да ги проучуваме нивните атмосфери

86
00:07:21,139 --> 00:07:24,068
директно, навистина, што е апсолутно зачудувачки.

87
00:07:25,909 --> 00:07:33,369
Овие теми се испитуваат од страна на астрономите низ светот користејќи објекти од светска класа, како што е ЕЅО.

88
00:07:34,669 --> 00:07:38,378
Нивните наоди ќе го продлабочат нашето разбирање за Универзумот.

89
00:07:50,000 --> 00:07:54,000
Транскрибиран од ЕЅО; Превод од англиски Андреј Стојчевски

