1
00:00:07,860 --> 00:00:11,100
Tập 168: NEO- Thiên thể Gần Trái Đất

2
00:00:11,560 --> 00:00:15,000
Vậy NEO (Near Earth Objects) là gì?

3
00:00:15,560 --> 00:00:22,180
NEO là những thiên thể di chuyển đến gần Trái Đất

4
00:00:22,180 --> 00:00:28,080
và được chia làm hai loại: Tiểu Hành tinh và Sao chổi gần Trái Đất.

5
00:00:29,180 --> 00:00:32,800
Những thiên thể này đến từ đâu?

6
00:00:33,320 --> 00:00:38,300
Các Tiểu Hành tinh gần Trái Đất, chúng chủ yếu đến từ vành đai tiểu hành tinh

7
00:00:38,300 --> 00:00:44,960
giữa Sao Hỏa và Sao Mộc, và do va chạm nhau

8
00:00:44,960 --> 00:00:48,060
hoặc do sự tương tác với một trong hai hành tinh,

9
00:00:48,060 --> 00:00:51,880
một trong số chúng rơi xuống từ quỹ đạo của mình trong vành đai chính

10
00:00:51,880 --> 00:00:56,980
đến một quỹ đạo khác mang nó đến gần Mặt Trời hơn thế nên nó mới di chuyển đến gần Trái Đất.

11
00:00:58,000 --> 00:01:01,840
Có bao nhiêu thiên thể NEO?

12
00:01:02,680 --> 00:01:07,580
Thiên thể Gần Trái Đất, có khá ít thiên thể cỡ lớn, có nhiều thiên thể nhỏ hơn

13
00:01:07,580 --> 00:01:11,240
và những thiên thể rất nhỏ thì có rất nhiều.

14
00:01:11,240 --> 00:01:14,160
Chúng tôi nắm được hầu hết các thiên thể lớn,

15
00:01:14,160 --> 00:01:17,500
với đường kính 1km hoặc lớn hơn.

16
00:01:17,700 --> 00:01:22,120
Đối với thiên thể nhỏ hơn 100m, chúng tôi chỉ biết khoảng 10%.

17
00:01:22,120 --> 00:01:24,760
Còn với các thiên thể chỉ tầm 10m,

18
00:01:24,760 --> 00:01:27,300
chúng tôi biết được chỉ khoảng 1% trong số chúng.

19
00:01:27,300 --> 00:01:33,920
Điều này rất khó chịu, vì một thiên thể dù chỉ có đường kính 10m

20
00:01:33,940 --> 00:01:40,160
khi đâm vào Trái Đất, năng lượng giải phóng từ chúng tương tự như quả bom nguyên tử ném xuống Hiroshima.

21
00:01:40,160 --> 00:01:48,300
Chúng tôi đang cố nắm những đặc điểm của các thiên thể  lớn hơn 20 hay 50, hoặc lên đến 100m

22
00:01:48,300 --> 00:01:53,640
hiện tại chúng tôi đã tìm được 10%, vì thế chúng tôi vẫn cần tìm 90% còn lại.

23
00:01:53,640 --> 00:02:00,460
Về số lượng, chúng tôi nắm được 10, 20 nghìn trong số chúng và vẫn còn thiếu 90% thiên thể chưa biết được

24
00:02:00,460 --> 00:02:04,540
nên có rất nhiều việc để tìm kiếm và theo dõi chúng.

25
00:02:06,020 --> 00:02:09,160
Làm thế nào chúng ta có thể tìm kiếm chúng?

26
00:02:09,780 --> 00:02:14,600
Để khám phá các thiên thể gần Trái Đất, bạn cần một kính thiên văn góc siêu rộng

27
00:02:14,600 --> 00:02:21,960
và sau đó bạn chỉ việc quét toàn bộ bầu trời qua từng đêm xuống để xem mọi thứ đang chuyển động.

28
00:02:21,960 --> 00:02:24,080
Tiểu hành tinh không ngừng di chuyển,

29
00:02:24,080 --> 00:02:26,820
và vì thế chúng tôi có các chương trình máy tính để truy tìm chúng

30
00:02:26,840 --> 00:02:33,220
đo vị trí của chúng và từ vị trí này chúng ta có thể suy ra quỹ đạo và tinh chỉnh quỹ đạo

31
00:02:33,220 --> 00:02:39,280
cho đến khi chúng ta có một quỹ đạo đủ tốt để nắm hoàn toàn đường đi của chúng.

32
00:02:41,040 --> 00:02:44,920
Tần suất xảy ra các vụ va chạm trên Trái Đất là bao lâu?

33
00:02:45,760 --> 00:02:50,720
Chúng ta biết từ lâu trong quá khứ, và trên Mặt Trăng cũng có khá nhiều vụ va chạm.

34
00:02:51,380 --> 00:02:58,000
Trung bình một vụ va chạm nhỏ, một thiên thể tầm vài chục mét, xảy ra khoảng vài năm một lần.

35
00:02:58,000 --> 00:03:03,840
May thay những thiên thể kích thước to hơn thì ít xảy ra va chạm hơn.

36
00:03:03,840 --> 00:03:09,840
Những thiên thể lớn thì ít xảy ra va chạm hơn vì chúng không nhiều.

37
00:03:09,840 --> 00:03:19,420
Một tiểu hành tinh lớn dài cỡ 15 hoặc 20km cũng từng đâm vào Trái Đất 65 triệu năm trước.

38
00:03:19,420 --> 00:03:21,880
Một điều tồi tệ cho loài khủng long,

39
00:03:21,880 --> 00:03:28,740
và một vụ va chạm lớn như vậy cũng từng xảy ra tầm 50 triệu năm về trước.

40
00:03:30,620 --> 00:03:35,540
Chúng ta có thể dự đoán được các vụ va chạm và Kính thiên văn Rất Lớn của ESO đóng vai trò gì?

41
00:03:36,280 --> 00:03:44,840
Để dự đoán các vụ va chạm do những thiên thể gần Trái Đất, bạn cần phải nắm chính xác quỹ đạo của nó.

42
00:03:44,840 --> 00:03:51,880
Và để làm điều đó bạn cần phải đo vị trí của thiên thể trên bầu trời liên tục.

43
00:03:51,880 --> 00:03:55,900
Điều này thực sự khá là khó vì nhiều thiên thể có kích thước nhỏ

44
00:03:55,900 --> 00:03:58,800
và không phải lúc nào chúng cũng di chuyển gần Trái Đất

45
00:03:58,820 --> 00:04:01,560
Chúng có thể nằm ở phía bên kia Hệ Mặt Trời.

46
00:04:01,560 --> 00:04:06,040
Kích thước thiên thể và khoảng cách của chúng khiến chúng cực kỳ mờ

47
00:04:06,040 --> 00:04:13,560
có nghĩa là phần lớn thời gian phát hiện chúng, với kính thiên văn 2m

48
00:04:13,560 --> 00:04:18,880
chỉ có thể quan sát chúng vỏn vẹn vài ngày và sau đó không thể thấy nữa bởi vì chúng quá mờ nhạt.

49
00:04:18,880 --> 00:04:24,420
Thế nên VLT, kính thiên văn 8.2m, đóng vai trò quan trọng

50
00:04:24,420 --> 00:04:30,680
bởi vì với sức mạnh thu thập của gương lớn, chúng ta có thể thấy nhiều tiểu hành tinh mờ hơn.

51
00:04:31,820 --> 00:04:35,800
Cụ thể kính VLT dùng để làm gì?

52
00:04:36,300 --> 00:04:41,440
Sử dụng VLT, chúng tôi tinh chỉnh quỹ đạo của Thiên thể Gần Trái Đất

53
00:04:41,440 --> 00:04:48,780
những thiên thể có nguy cơ va chạm cao, ta cần phải nắm được quỹ đạo của chúng.

54
00:04:48,780 --> 00:04:56,020
ít ra cũng đủ để loại trừ một vụ va chạm, đó là một điều lý tưởng, hoặc để phân tích một vụ va chạm.

55
00:04:56,840 --> 00:05:00,560
Chúng ta có thể làm gì để ngăn chặn các các vụ va chạm từ các thiên thể NEO không?

56
00:05:01,560 --> 00:05:05,260
Để bảo vệ chính mình khỏi một Thiên thể Gần Trái Đất

57
00:05:05,260 --> 00:05:10,680
chúng ta phải biết về chúng, và phải chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi vụ va chạm xảy ra.

58
00:05:10,680 --> 00:05:14,380
Nếu chúng ta có đủ thời gian, tầm 20 năm hoặc lâu hơn,

59
00:05:14,380 --> 00:05:17,520
chúng ta có thể gửi một tên lửa có thể làm gì đó với tiểu hành tinh này.

60
00:05:17,560 --> 00:05:24,320
Ta có thể dùng bom hạt nhân-để phá hủy hoặc đẩy nó đi.

61
00:05:24,320 --> 00:05:33,440
Có một số cách nhẹ nhàng hơn. Như là xịt sơn tiểu hành tinh đó với màu trắng

62
00:05:33,440 --> 00:05:40,440
vì điều đó sẽ thay đổi cách nó phản chiếu ánh sáng Mặt Trời và có thể làm chệch quỹ đạo của nó.

63
00:05:40,440 --> 00:05:48,360
Hay bạn cũng có thể hạ một tên lửa nhỏ lên trên đó và để tên lửa này đẩy nó đi.

64
00:05:48,360 --> 00:05:54,420
Hoặc nếu đó là một tiểu hành tinh kích thước nhỏ, ta có thể dùng lưới bao lấy và kéo nó đi chỗ khác.

65
00:05:54,420 --> 00:05:56,220
Thiên văn học trong tầm tay

66
00:05:56,220 --> 00:05:58,740
Được sản xuất bởi ESO, Đài thiên văn phía Nam của châu Âu

67
00:05:58,740 --> 00:06:01,580
Mang đến những tầm cao mới trong thiên văn học.

68
00:06:01,580 --> 00:06:06,040
Transcribed by ESO; Translated by — Thanh Sang Mai

