1
00:00:05,080 --> 00:00:07,640
Tập 139: ALMA và những Đám mây Liên sao Lạnh lẽo

2
00:00:09,360 --> 00:00:14,500
Ngôi nhà của bạn và Vũ Trụ ít ra còn có một điểm tương đồng - đó là những nơi hết sức là bụi bặm.

3
00:00:14,840 --> 00:00:18,860
Khi bạn trở về nhà sau một kỳ nghỉ dài ngày, bụi sẽ bám đầy khung cửa sổ,

4
00:00:18,860 --> 00:00:21,480
đến nỗi bạn chẳng còn thấy gì nữa.

5
00:00:22,020 --> 00:00:26,300
Ngạc nhiên hơn, các nhà thiên văn học gặp vấn đề tương tự như vậy khi sử dụng kính thiên văn quang học -

6
00:00:26,300 --> 00:00:28,700
loại kính mà có thể thấy loại ánh sáng tương tự như mắt người.

7
00:00:29,040 --> 00:00:31,740
Chúng không thể nhìn xuyên qua những khu vực bụi bặm nhất trong Vũ Trụ,

8
00:00:32,040 --> 00:00:34,500
đám bụi ấy như những bức tường tối che khuất tầm nhìn.

9
00:00:34,940 --> 00:00:39,340
Và bạn có thể sẽ bỏ lỡ nhiều điều thú vị đang xảy ra đằng sau lớp kính đầy bụi này,

10
00:00:39,340 --> 00:00:44,480
Một vài sự kiện quan trọng nhất trong Vũ Trụ xảy ra bên trong những đám mây khổng lồ chứa bụi lạnh và khí này.

11
00:00:44,480 --> 00:00:47,700
Ví dụ như các ngôi sao và hành tinh được sinh ra bên trong những đám mây này,

12
00:00:47,700 --> 00:00:49,800
phần lớn kính thiên văn khó có thể nhìn xuyên qua được.

13
00:00:49,800 --> 00:00:52,520
Các nhà thiên văn muốn biết chúng được hình thành như thế nào,

14
00:00:52,520 --> 00:00:55,100
vì cả những ngôi sao và hành tinh rất cần thiết cho sự sống.

15
00:00:55,100 --> 00:00:59,160
Bạn cần một hành tinh để sống và một ngôi sao để cung cấp nguồn năng lượng, cho phép bạn tồn tại.

16
00:00:59,660 --> 00:01:00,920
Vì vậy, có hai lựa chọn ...

17
00:01:00,920 --> 00:01:05,280
Một là tìm cách để làm sạch bụi, hoặc dùng một chiếc kính đặc biệt có thể nhìn xuyên qua nó.

18
00:01:05,280 --> 00:01:08,940
Đối với bạn chọn lựa đầu tiên sẽ dễ dàng hơn, nhưng đối với các nhà thiên văn học thì lại không.

19
00:01:08,940 --> 00:01:11,240
Họ không thể làm sạch bụi ở ngoài không gian,

20
00:01:11,240 --> 00:01:14,320
họ cần phải xây dựng một thứ đặc biệt có thể nhìn xuyên qua bụi.

21
00:01:14,520 --> 00:01:19,220
Với sự giúp đỡ của các kỹ sư, họ đã tạo nên nhiều kính thiên văn vô tuyến, và ALMA là một trong số chúng.

22
00:01:19,940 --> 00:01:24,740
Đây là kính thiên văn thấy được một loại sóng ánh sáng, được gọi là sóng vô tuyến, mà không bị chặn lại bởi bụi.

23
00:01:25,240 --> 00:01:28,000
Hơn nữa một số thiên thể trong Vũ Trụ rất lạnh,

24
00:01:28,000 --> 00:01:30,380
chúng không tạo ra đủ năng lượng
để có thể nhìn thấy trong ánh sáng nhìn thấy được.

25
00:01:30,840 --> 00:01:36,300
Tuy nhiên chúng lại phát ra sóng vô tuyến, bởi vì loại sóng này ít tốn năng lượng hơn.

26
00:01:36,800 --> 00:01:39,460
Do đó dù bạn có thể
thấy Mặt Trời, và nhiều ngôi sao khác,

27
00:01:39,460 --> 00:01:42,200
từ lúc mới hình thành, dần phát triển và trưởng thành,

28
00:01:42,200 --> 00:01:45,820
chỉ có kính thiên văn radio mới có thể
thấy quá trình ra đời của những vì sao,

29
00:01:45,820 --> 00:01:47,740
lúc chúng chưa tạo ra đủ năng lượng.

30
00:01:48,200 --> 00:01:50,060
Chỉ kính thiên văn radio,

31
00:01:50,060 --> 00:01:53,860
mới có thể nhìn thấy hành tinh hình thành trong những chiếc đĩa bụi quanh ngôi sao khi còn bé.

32
00:01:54,180 --> 00:01:57,380
Tại sao những ngôi sao lại có nhiều kích cỡ khác nhau?

33
00:01:57,540 --> 00:01:59,860
Các hành tinh hình thành xung quanh ngôi sao trẻ như thế nào?

34
00:02:00,040 --> 00:02:02,760
Tại sao một số hệ sao lại không giống Hệ Mặt Trời ?

35
00:02:03,140 --> 00:02:05,980
ALMA sẽ giúp chúng ta trả lời cho những câu hỏi này.

36
00:02:08,940 --> 00:02:12,740
Transcribed by ESO; Translated by - Thanh Sang Mai.

