1
00:00:09,060 --> 00:00:11,320
Chúng ta được hình thành từ đâu?

2
00:00:11,320 --> 00:00:15,640
Chúng ta hình thành từ vật chất, từ phân tử, từ nguyên tử nữa...

3
00:00:15,640 --> 00:00:18,580
Nhưng các nguyên tử trong cơ thể chúng ta đến từ đâu?

4
00:00:18,580 --> 00:00:20,060
Chúng được hình thành như thế nào?

5
00:00:20,060 --> 00:00:22,906
Thực ra chúng được tạo ra từ bên trong ngôi sao.

6
00:00:22,906 --> 00:00:25,100
Ừa, chính bạn được tạo ra từ sao đấy!

7
00:00:25,100 --> 00:00:30,880
Sự sống cần nhiều loại nguyên tử khác nhau để tồn tại, như các-bon, hi-đrô và ô-xy.

8
00:00:30,880 --> 00:00:34,340
nhưng khi Vũ Trụ bắt đầu chỉ có hydro và heli:

9
00:00:34,340 --> 00:00:38,040
và chẳng có gì hết ngoài hai nguyên tử rất đơn giản trên.

10
00:00:38,040 --> 00:00:40,020
Vậy số nguyên tử khác đến từ đâu?

11
00:00:40,020 --> 00:00:44,960
Chỉ có một thứ có khả năng tạo nên nhiều nguyên tử lớn hơn, phức tạp hơn: SAO.

12
00:00:45,180 --> 00:00:51,000
Sao được sinh ra khi đám mây bụi và khí bị nén lại rất nhỏ do lực lực hấp dẫn.

13
00:00:51,280 --> 00:00:54,320
Nhỏ đến nỗi các nguyên tử ở trong đó không còn đủ chỗ nữa

14
00:00:54,320 --> 00:00:58,000
dẫn đến việc chúng bị ép chặt nhau và bắt đầu tỏa nhiệt.

15
00:00:58,000 --> 00:01:00,460
Nhiệt độ trở nên cực kỳ cao,

16
00:01:00,460 --> 00:01:04,700
dẫn đến nguyên tử nhỏ hơn và đơn giản hơn chuyển thành nguyên tử lớn hơn và phức tạp hơn

17
00:01:04,700 --> 00:01:07,540
- trong một phản ứng dây chuyền được gọi là phản ứng tổng hợp hạt nhân.

18
00:01:07,740 --> 00:01:12,220
Sắt ở trong máu, canxi ở trong xương và carbon trong cơ bắp của chúng ta

19
00:01:12,220 --> 00:01:14,900
được tạo ra bên trong các ngôi sao.

20
00:01:14,900 --> 00:01:17,020
Khi ngôi sao chết, để lại bụi và khí

21
00:01:17,020 --> 00:01:21,360
chứa nhiều nguyên tố mới để cuối cùng tạo thành thế hệ sao, hành tinh khác và sự sống.

22
00:01:21,720 --> 00:01:24,740
Mặt Trời của chúng ta là thế hệ sao thứ hai.

23
00:01:24,740 --> 00:01:28,640
Có nghĩa rằng tất cả nguyên tử trong Hệ Mặt Trời được tạo ra từ một ngôi sao già hơn.

24
00:01:28,960 --> 00:01:33,240
Nhưng làm thế nào và ở đâu những nguyên tử hình thành nên phân tử và cuối cùng đã trở thành chính bạn...

25
00:01:33,240 --> 00:01:35,680
... và mọi sinh vật sống đã từng tồn tại?

26
00:01:35,920 --> 00:01:39,260
Không ai biết cả, nhưng ALMA có thể giúp chúng ta tìm ra.

27
00:01:39,380 --> 00:01:42,620
Phân tử lớn, thứ được coi là khối vật liệu của sự sống,

28
00:01:42,620 --> 00:01:45,660
chỉ có thể tồn tại ở nơi tối tăm và lạnh lẽo trong Vũ Trụ, .

29
00:01:45,660 --> 00:01:48,480
những nơi rất khó khăn để nghiên cứu bằng ánh sáng khả kiến.

30
00:01:48,540 --> 00:01:53,140
Nhưng ALMA có thể nhìn thấy ánh sáng vô tuyến yếu ớt phát ra từ thứ lạnh nhất trong không gian.

31
00:01:53,140 --> 00:01:56,720
Và có thể nhìn xuyên qua đám mây tối là nơi ra đời của sao và hành tinh

32
00:01:56,720 --> 00:02:01,020
và biết đâu sẽ phát hiện ra thời gian và địa điểm đã tạo nên khối vật liệu đầu tiên của sự sống -

33
00:02:01,020 --> 00:02:03,680
trả lời cho một trong những câu hỏi hóc búa nhất của nhân loại.

34
00:02:03,740 --> 00:02:07,940
Nghiên cứu về nguyên tử và phân tử, như đang tìm hiểu về chính chúng ta.

35
00:02:08,020 --> 00:02:10,340
Thế nên, lần sau khi bạn nghĩ rằng thiên văn học chỉ nghiên cứu

36
00:02:10,340 --> 00:02:12,220
về những điều xa xôi và không liên quan đến bạn,

37
00:02:12,220 --> 00:02:16,160
hãy nhớ, chúng ta được tạo ra từ bụi sao!

38
00:02:16,920 --> 00:02:22,660
Transcriptions by ESO; Translated by Thanh Sang Mai.

