1
00:00:09,780 --> 00:00:16,640
Не можеме да ги допреме ѕвездите, да летаме низ далечните галаксии, па дури и да слетаме на планети надвор од нашиот Сончев систем.

2
00:00:16,640 --> 00:00:22,200
Затоа, единствениот начин на кој можеме да го проучуваме најголемиот дел од Вселената и се што е во неа, е преку светлината.

3
00:00:22,200 --> 00:00:24,900
Светлината која можеме да ја видиме и светлината која не можеме.

4
00:00:24,900 --> 00:00:28,060
Тоа е причината зошто телескопи се толку важни за астрономите:

5
00:00:28,080 --> 00:00:31,240
тие се машини за собирање светлина - сите видови нејзини видови.

6
00:00:31,240 --> 00:00:35,240
Тие се само како многу моќни вештачки очи за набљудување на небото.

7
00:00:35,960 --> 00:00:39,480
Колку е поголем телескопот, толку подобро може да гледа. Зошто?

8
00:00:39,480 --> 00:00:45,100
Бидејќи поголемите очи - како очите на бувот - имаат поголема површина, па затоа повеќе светлина доаѓа до нив,

9
00:00:45,100 --> 00:00:49,260
што им овозможува да прават посуптилна разлика во боја и поостра визија.

10
00:00:49,260 --> 00:00:53,260
Помали очи - како пајаковите очи - имаат помали шанси да зграбат светлина,

11
00:00:53,260 --> 00:00:57,600
затоа тие имаат повеќе проблеми да гледаат во детали, и сè е малку матно.

12
00:00:57,620 --> 00:00:59,780
Истото е и со телескопите.

13
00:01:00,160 --> 00:01:03,980
Ако светлината беше дожд, а телескопите кофи за да го соберат,

14
00:01:03,980 --> 00:01:08,020
есно е да се мисли дека поголема кофа ќе собере повеќе дожд.

15
00:01:08,020 --> 00:01:11,520
ГрадењеТО на многу големи телескопи, всушност, не е само скапо

16
00:01:11,520 --> 00:01:14,400
но исто така тешко и, понекогаш, дури и невозможно.

17
00:01:14,780 --> 00:01:20,600
Па, што ако наместо да се обидуваме да изградиме гигантска кофа, ќе се приклучиме на многу помали заедно?

18
00:01:20,600 --> 00:01:22,020
Па, одлична идеја!

19
00:01:22,020 --> 00:01:24,640
На тој начин ќе собирате иста количина на дожд,

20
00:01:24,640 --> 00:01:27,760
ќе добивате исти информации, но на многу полесен начин.

21
00:01:27,760 --> 00:01:32,480
Дури и подобро, што ако, наместо да се обидува да го соберете сиот дожд, само собирате дел од него,

22
00:01:32,480 --> 00:01:38,000
со кофи распоредени на клучни места, така што ќе имате доволно да ги погодите карактеристиките на дождот?

23
00:01:38,000 --> 00:01:40,280
Па, тоа ќе биде многу побрзо и поевтино!

24
00:01:40,280 --> 00:01:43,180
Тоа е токму она што астрономите го мислеле пред неколку години:

25
00:01:43,180 --> 00:01:48,680
со користење на неколку различни мали телескопи како еден, тие можеле да ја видат Светлината во најситен детаљ,

26
00:01:48,680 --> 00:01:52,460
исто како да користат еден телескоп со дијаметар од неколку километри!

27
00:01:52,460 --> 00:01:55,360
Тие ја нарекле оваа техника "интерферометрија“.

28
00:01:55,420 --> 00:02:01,980
ALMA работи токму на овој начин, поврзувајќи 66 антени да работат како еден многу, многу голем телескоп.

29
00:02:01,980 --> 00:02:05,080
правејќи го еден од најострите пар очи кои го набљудувале небото.

30
00:02:05,080 --> 00:02:09,100
Со најострите очите од сите, ALMA може да проучува многу слаба светлина во Вселената

31
00:02:09,100 --> 00:02:13,020
и да направи слики кои астрономите не можат не можат ниту да ги замислат.

32
00:02:14,100 --> 00:02:19,200
Транскрипција на ЕЅО. Превод на Андреј Стојчевски.

