﻿1
00:00:48,424 --> 00:00:51,611
Wysoko na wierzchołku góry Paranal w Chile,

2
00:00:51,611 --> 00:00:59,491
nad należącym do ESO Bardzo Dużym Teleskopem (VLT) powoli zapada zmierzch.

3
00:01:12,096 --> 00:01:16,942
W ciemnościach, cztery jasne lasery wystrzeliwują prosto w niebo,

4
00:01:16,942 --> 00:01:19,050
jak coś rodem z filmu science-fiction.

5
00:01:32,062 --> 00:01:35,437
Te lasery pomagają uzyskać astronomom lepszy widok gwiazd i galaktyk

6
00:01:35,437 --> 00:01:39,827
znajdujących się bardzo, bardzo daleko.

7
00:01:52,799 --> 00:01:54,232
Ziemska atmosfera jest największą barierą

8
00:01:54,232 --> 00:01:59,470
pomiędzy teleskopami naziemnymi i wyraźnym widokiem nocnego nieba,

9
00:01:59,470 --> 00:02:06,643
ponieważ turbulencje powodują, że gwiazdy migoczą.

10
00:02:10,835 --> 00:02:14,187
ESO wybudowało teleskopy właśnie tutaj na pustyni Atakama,

11
00:02:14,187 --> 00:02:20,515
aby korzystać z dobrodziejstw jednych z najbardziej bezchmurnych i najciemniejszych niebios na świecie.

12
00:02:21,316 --> 00:02:24,028
To jednak nadal za mało.

13
00:02:43,286 --> 00:02:57,334
Oto przebłysk technologicznego geniuszu: optyka adaptacyjna.

14
00:03:01,620 --> 00:03:04,292
Optyka adaptacyjna korzysta z jasnych gwiazd,

15
00:03:04,292 --> 00:03:07,564
aby ocenić warunki atmosferyczne.

16
00:03:07,564 --> 00:03:14,019
Dzięki temu teleskopy mogą wykonać ostrzejsze zdjęcia.

17
00:03:32,699 --> 00:03:35,310
Jednak czasami, w pobliżu nie ma żadnych jasnych gwiazd.

18
00:03:35,310 --> 00:03:38,310
Zatem astronomowie je tworzą!

19
00:03:42,702 --> 00:03:47,661
Potężny laser sprawia, że atomy sodu występujące w górnych warstwach atmosfery, zaczynają świecić.

20
00:03:47,661 --> 00:03:51,025
Natychmiastowa sztuczna gwiazda!

21
00:03:53,626 --> 00:03:57,651
W kwietniu 2016 roku na niebie nad Paranal pojawiły się cztery nowe gwiazdy:

22
00:03:57,651 --> 00:04:03,708
na VLT zamontowano przyrząd zwany 4 Laser Guide Star Facility.

23
00:04:05,827 --> 00:04:14,296
Jego cztery lasery są najpotężniejszymi jakie zostały kiedykolwiek użyte do utworzenia sztucznych gwiazd.

24
00:04:17,871 --> 00:04:19,569
Tworzenie wielu sztucznych gwiazd

25
00:04:19,569 --> 00:04:24,158
pozwala na lepsze zrozumienie warunków atmosferycznych,

26
00:04:24,158 --> 00:04:31,422
co prowadzi do uzyskania lepszego zdjęcia.

27
00:04:34,985 --> 00:04:38,673
Ten sprytny system toruje drogę dla systemu optyki adaptacyjnej

28
00:04:38,673 --> 00:04:43,545
Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu (ELT).

29
00:05:18,427 --> 00:05:23,842
Transkrypcja ESO; Tłumaczenie — Mirosław Wójcik

