1
00:00:01,589 --> 00:00:08,868
In 1919 waagde de nu beroemde Eddington-expeditie zich eraan om te zien of de zwaartekracht licht kan buigen

2
00:00:09,330 --> 00:00:12,649
- een belangrijke test voor de algemene relativiteitstheorie van Einstein.

3
00:00:14,519 --> 00:00:22,200
Door een totale zonsverduistering te bekijken, toonden ze aan dat de zon het pad van het sterrenlicht had veranderd, precies zoals voorspeld

4
00:00:22,980 --> 00:00:26,150
- Daardoor werd Einstein en zijn theorie wereldberoemd.

5
00:00:28,980 --> 00:00:33,500
Nu, een hele eeuw later, zijn wetenschappers weer vertrokken,

6
00:00:33,500 --> 00:00:38,500
naar nog meer afgelegen locaties verspreid over vier continenten.

7
00:00:38,940 --> 00:00:42,590
Ze zullen opnieuw de grenzen van de astronomische kennis verleggen,

8
00:00:43,440 --> 00:00:48,110
dezelfde theorie testend op een manier die Einstein zich nooit had kunnen voorstellen.

9
00:00:49,800 --> 00:00:56,750
Hun doel: een foto maken van een zwart gat, iets zo ambitieus dat het onmogelijk leek ...

10
00:00:58,560 --> 00:01:00,560
tot nu!

11
00:01:08,890 --> 00:01:11,790
Het verhaal van zwarte gaten begint als een puzzel.

12
00:01:12,490 --> 00:01:19,080
In 1915 merkte Karl Schwarzschild op dat de toenmalige nieuwe algemene relativiteitstheorie van Einstein

13
00:01:20,290 --> 00:01:24,959
het bestaan ​​van vreemde objecten, bekend als "singulariteiten", voorspelde.

14
00:01:26,530 --> 00:01:32,040
Het waren plaatsen waar zijn nieuwe vergelijkingen die de zwaartekracht beschrijft, in de war raakten.

15
00:01:33,400 --> 00:01:38,819
Binnen hen was een bizarre plaats waar de tijd stopte en de ruimte oneindig werd ...

16
00:01:40,270 --> 00:01:43,829
In die tijd waren veel wetenschappers, waaronder Einstein,

17
00:01:44,920 --> 00:01:48,630
die ze te vreemd vonden om serieus onderzoek waard te zijn.

18
00:01:49,750 --> 00:01:51,869
Over de honderd jaar sindsdien echter

19
00:01:52,509 --> 00:01:57,479
is er bewijsmateriaal opgestapeld dat aangeeft dat singulariteiten in ons universum bestaan ​​...

20
00:01:59,950 --> 00:02:01,950
... als zwarte gaten.

21
00:02:06,670 --> 00:02:08,530
Een zwart gat is het meest mysterieuze object in het universum.

22
00:02:09,790 --> 00:02:14,500
Het is waar de materie zich in zo'n kleine ruimte bevindt en zo dicht is

23
00:02:14,800 --> 00:02:17,800
dat de zwaartekracht voorkomt dat zelfs licht ontsnapt.

24
00:02:18,220 --> 00:02:20,609
Dat is een eenrichtingsdeur vanuit ons universum.

25
00:02:22,390 --> 00:02:26,500
We weten dat ze in de harten van sterrenstelsels zitten

26
00:02:26,500 --> 00:02:33,000
en ze drijven hoe die melkwegstelsels groeien en hoe die melkwegstelsels sterven, ze slikken gas en sterren op.

27
00:02:33,000 --> 00:02:37,000
Het zijn ook deze ongelooflijk raadselachtige en mysterieuze objecten

28
00:02:37,000 --> 00:02:42,000
die leven op de grens tussen onze twee grote theorieën over natuurkunde:

29
00:02:42,000 --> 00:02:44,500
algemene relativiteitstheorie, die de zwaartekracht beschrijft,

30
00:02:44,500 --> 00:02:48,100
en kwantummechanica, die de kleinste dingen in de wereld beschrijft.

31
00:02:49,060 --> 00:02:53,300
Als je de fundamentele theorieën van het universum wilt testen

32
00:02:53,300 --> 00:02:56,800
wil je naar de meest extreme laboratoria in het universum gaan,

33
00:02:56,800 --> 00:02:58,230
en een zwart gat is dat.

34
00:02:59,590 --> 00:03:05,220
Maar het observeren van dit meest extreme laboratorium vereist een extreem instrument.

35
00:03:06,220 --> 00:03:10,859
De immense zwaartekracht van zwarte gaten is een obstakel om ze rechtstreeks te bekijken.

36
00:03:11,709 --> 00:03:14,519
Geen licht kan eraan ontsnappen en ze zijn klein -

37
00:03:15,190 --> 00:03:19,290
verpletteren enorme hoeveelheden materie in kleine duistere punten.

38
00:03:22,920 --> 00:03:27,740
Zelfs toen het bestaan ​​van deze vreemdste objecten algemeen geaccepteerd werd,

39
00:03:28,530 --> 00:03:31,940
bleef het direct zien ervan een onmogelijke droom.

40
00:03:36,990 --> 00:03:42,200
Om de benodigde resolutie te krijgen om direct zwarte gaten te zien,

41
00:03:42,200 --> 00:03:46,520
zou een enkele telescoop de afmeting moeten hebben van planeet Aarde

42
00:03:47,160 --> 00:03:49,399
- duidelijk te groot om haalbaar te zijn.

43
00:03:51,840 --> 00:03:58,670
In plaats daarvan hebben astronomen tientallen jaren lang onderzoek gedaan naar de effecten die zwarte gaten hebben op de materie om hen heen.

44
00:04:00,420 --> 00:04:04,900
Maar de droom om meer concreet bewijs te krijgen van deze exotische voorwerpen

45
00:04:04,900 --> 00:04:07,500
was te verleidelijk om eenvoudigweg vergeten te worden.

46
00:04:11,070 --> 00:04:14,959
We begrijpen allemaal vanuit wiskundig oogpunt dat er zwarte gaten bestaan,

47
00:04:15,360 --> 00:04:19,500
maar om iets echt te zien is een zeer viscerale ervaring

48
00:04:19,500 --> 00:04:23,449
en ik denk dat het belangrijk is voor de wetenschap en ook voor ons om erin te geloven.

49
00:04:24,960 --> 00:04:30,000
Eind jaren zestig veranderde een nieuwe techniek de astronomie.

50
00:04:30,000 --> 00:04:37,340
Genaamd zeer lange baseline interferometrie, het stelde verschillende telescopen in staat om te observeren als een team

51
00:04:38,040 --> 00:04:43,790
- het creëren van een grotere "virtuele" telescoop die beperkingen op de telescoopgrootte zou kunnen overwinnen.

52
00:04:47,010 --> 00:04:53,480
Toen deze methode zich verspreidde, werd het duidelijk dat directe beeldvorming van een zwart gat een reële mogelijkheid was.

53
00:04:56,700 --> 00:05:03,500
In 2009 werd het Event Horizon Telescope-project, de EHT, geboren

54
00:05:03,800 --> 00:05:05,780
- om dit spannende doel na te streven.

55
00:05:07,700 --> 00:05:12,500
De Event Horizon Telescope-samenwerking is een samenwerking van wetenschappers over de hele wereld

56
00:05:12,500 --> 00:05:16,500
van veel verschillende landen, continenten en instellingen

57
00:05:16,500 --> 00:05:22,500
om een ​​telescoop ter grootte van de aarde te maken, die ons de hoogste resolutie geeft die er is

58
00:05:22,500 --> 00:05:27,200
dat is op dit moment haalbaar met telescopen van welke aard dan ook.

59
00:05:27,259 --> 00:05:32,709
Het was vanaf het begin duidelijk dat de EHT zou worden geconfronteerd met unieke hindernissen.

60
00:05:33,080 --> 00:05:39,699
Maar 'zien is geloven', en het team was toegewijd om voor de eerste keer een zwart gat te onthullen.

61
00:05:41,900 --> 00:05:46,120
Om het te maken, waren acht telescopen over de hele wereld met elkaar verbonden.

62
00:05:48,710 --> 00:05:55,720
ESO speelt een sleutelrol in twee van deze telescopen, beide gelegen op het Chajnantor-plateau in Chili:

63
00:06:00,979 --> 00:06:05,300
de Atacama Large Millimeter / Submillimeter Array - ALMA -

64
00:06:05,300 --> 00:06:11,100
en het Atacama Pathfinder-experiment, bekend als APEX.

65
00:06:13,460 --> 00:06:19,810
De andere telescopen die deel uitmaken van de EHT zijn de IRAM 30-meter telescoop in Spanje,

66
00:06:20,960 --> 00:06:23,650
de Large Millimeter Telescope in Mexico,

67
00:06:25,880 --> 00:06:28,179
de submillimeter telescoop in Arizona,

68
00:06:31,010 --> 00:06:33,429
de James Clerk Maxwell Telescope

69
00:06:36,210 --> 00:06:40,289
en de Submillimeter Array, beide in Hawai'i,

70
00:06:42,940 --> 00:06:46,619
en tot slot de Zuidpool-telescoop op Antarctica.

71
00:06:48,400 --> 00:06:56,340
Samen kunnen ze een resolutie bereiken die gelijk is aan het lezen van een krant in Parijs terwijl ze in New York zitten.

72
00:06:58,479 --> 00:07:01,859
De immense uitdagingen van het project werden al snel duidelijk.

73
00:07:02,410 --> 00:07:08,459
De telescopen, allemaal zeer geavanceerde instrumenten op zich, waren niet gebouwd om samen te werken.

74
00:07:09,849 --> 00:07:15,719
Ze samen laten werken als een onderling verbonden interferometer vereiste een enorm team.

75
00:07:17,830 --> 00:07:24,000
Dit zijn ingenieurs, waarnemers, theoretici, en ze werken allemaal samen,

76
00:07:24,000 --> 00:07:29,280
niet alleen om de waarnemingshorizon van een zwart gat in beeld te brengen, maar ook om te begrijpen wat we zien.

77
00:07:30,729 --> 00:07:36,658
Het project bracht meer dan 200 wetenschappers uit meer dan 100 instellingen samen,

78
00:07:37,509 --> 00:07:42,419
iedereen moest dingen op het gehoor spelen toen ze deze gloednieuwe organisatie bouwden.

79
00:07:44,560 --> 00:07:50,519
Het coördineren van zo'n groot team over de hele wereld was slechts een van de vele belangrijke uitdagingen.

80
00:07:51,250 --> 00:07:58,200
Met een project dat nieuwe maatstaven legt voor menselijke vindingrijkheid, is er volop ruimte om dingen fout te gaan.

81
00:07:58,200 --> 00:08:02,600
En de een na de ander deden ze ...

82
00:08:03,009 --> 00:08:07,679
Uitval van apparatuur ... Uitval van de stroom ... 
Niet genoeg harde schijven om gegevens op te slaan ...

83
00:08:08,349 --> 00:08:15,179
Geloof het of niet, op een gegeven moment werden sommige wetenschappers zelfs onder schot gehouden tijdens hun observaties ...

84
00:08:16,389 --> 00:08:19,529
Al snel verkeerde het project in zwaar weer ...

85
00:08:21,909 --> 00:08:26,729
De locaties van de telescoop gaven ook enorme praktische uitdagingen.

86
00:08:28,719 --> 00:08:35,699
De omgevingen die het best zijn om de nachtelijke hemel te bekijken, zijn vaak de moeilijkste plaatsen om observatoria te bouwen.

87
00:08:36,959 --> 00:08:40,279
De telescopen van de EHT zijn geen uitzondering.

88
00:08:41,250 --> 00:08:44,269
Hun afgelegen locaties zijn verspreid over vier continenten,

89
00:08:45,240 --> 00:08:49,800
inclusief observatoria in de onvruchtbare Chileense Atacama-woestijn,

90
00:08:49,800 --> 00:08:53,200
op een ijskoud plateau op Antarctica

91
00:08:53,200 --> 00:08:55,518
en bovenop een slapende vulkaan in Hawai'i.

92
00:08:57,779 --> 00:09:01,188
Al deze telescopen bevinden zich ver van de bewoonde wereld,

93
00:09:01,889 --> 00:09:04,639
waar stadslichten de nachtelijke hemel niet vervuilen.

94
00:09:05,759 --> 00:09:09,889
Maar voor de astronomen die zich waagden aan de telescopen om de gegevens te nemen,

95
00:09:11,040 --> 00:09:13,219
isolatie was de minste van hun problemen.

96
00:09:17,309 --> 00:09:21,500
Zeer droge plaatsen op grote hoogte zijn ideaal voor observaties,

97
00:09:21,500 --> 00:09:27,919
omdat ze waterdamp in de atmosfeer vermijden en het licht van astronomische objecten verstoren.

98
00:09:30,720 --> 00:09:34,200
ALMA en APEX bevinden zich op het Chajnantor-plateau,

99
00:09:34,200 --> 00:09:40,000
op een hoogte van 5000 meter in de kale Chileense Atacama-woestijn,

100
00:09:40,000 --> 00:09:45,559
een plek die zo onherbergzaam is dat het dient als proeftuin voor marsrovers.

101
00:09:48,600 --> 00:09:54,019
Mensen die hier werkten moesten zuurstoftanks gebruiken omdat de lucht te dun is om te ademen.

102
00:09:58,170 --> 00:10:05,000
De gevaren van hoogteziekte werden ook gedeeld door waarnemers bij de James Clerk Maxwell Telescope

103
00:10:05,000 --> 00:10:11,269
en de Submillimeter-array, gelegen nabij de top van de slapende vulkaan Mauna Kea.

104
00:10:13,259 --> 00:10:17,089
Op deze blootgestelde locatie hoog boven de zeespiegel,

105
00:10:18,300 --> 00:10:22,039
astronomen liepen het risico op ernstige uitdroging en zonnesteek.

106
00:10:23,879 --> 00:10:26,779
Aan het andere uiterste van de temperatuurschaal,

107
00:10:27,959 --> 00:10:31,300
waarnemers bij de Zuidpool-telescoop op Antarctica

108
00:10:31,300 --> 00:10:35,300
moest temperaturen onder nul gedurende lange tijd verdragen.

109
00:10:35,790 --> 00:10:38,389
Hier waren er unieke uitdagingen;

110
00:10:39,089 --> 00:10:41,599
in de winter komt de zon nooit boven de horizon uit,

111
00:10:42,990 --> 00:10:45,709
het creëren van een enkele nacht die maanden duurt.

112
00:10:47,399 --> 00:10:52,068
Prachtig voor de telescopen, maar het heeft een psychologische tol van mensen.

113
00:10:56,100 --> 00:10:59,360
Slapeloze nachten werden doorgebracht in deze vijandige regio's.

114
00:11:02,910 --> 00:11:07,500
Na bijna een decennium van voorbereiding was de EHT eindelijk klaar

115
00:11:07,500 --> 00:11:11,500
om alle acht telescopen als één instrument te gebruiken.

116
00:11:11,500 --> 00:11:21,000
Op 5 april 2017 was de EHT voor het eerst gericht op het gekozen doel, M87 *,

117
00:11:21,000 --> 00:11:28,600
het zwarte gat in het centrum van de enorme melkweg Messier 87, ongeveer 55 miljoen lichtjaren van de aarde.

118
00:11:29,430 --> 00:11:34,500
Pogingen om tientallen miljoenen lichtjaren weg te kijken in het duistere hart van een melkweg

119
00:11:34,500 --> 00:11:36,930
lijkt misschien een vreemde keuze.

120
00:11:36,930 --> 00:11:39,230
Er zijn veel zwarte gaten dichter bij huis.

121
00:11:41,460 --> 00:11:44,449
Maar M87 * is zorgvuldig geselecteerd.

122
00:11:45,210 --> 00:11:47,210
Het had twee grote voordelen:

123
00:11:47,820 --> 00:11:50,360
Het is een van de grootste zwarte gaten die we kennen,

124
00:11:50,790 --> 00:11:56,569
de astronomen een betere kans geven om het te zien dan kleinere zwarte gaten in onze buurt;

125
00:11:57,300 --> 00:11:59,779
en is niet te ver noord of zuid in de lucht

126
00:12:00,960 --> 00:12:05,960
- cruciaal als telescopen over de hele wereld het tegelijkertijd moeten observeren.

127
00:12:07,350 --> 00:12:12,559
Toen die slapeloze nachten van observatie eindigden, begon een nieuwe fase van werken.

128
00:12:13,290 --> 00:12:15,499
Om erachter te komen wat ze hadden gezien

129
00:12:16,200 --> 00:12:20,000
de wetenschappers moesten de gegevens nauwgezet combineren en analyseren.

130
00:12:23,000 --> 00:12:26,689
Twee rekencentra, één in Europa en één in de VS,

131
00:12:27,420 --> 00:12:30,679
gecombineerd een duizelingwekkende hoeveelheid gegevens

132
00:12:30,800 --> 00:12:34,040
- ongeveer 350 terabytes per dag van elke telescoop.

133
00:12:35,100 --> 00:12:40,000
De gegevens moesten zo nauwkeurig worden gesynchroniseerd met atoomklokken

134
00:12:40,000 --> 00:12:43,500
dat ze elke 10 miljoen jaar slechts 1 seconde verliezen

135
00:12:43,500 --> 00:12:48,380
en vervolgens getransporteerd op gespecialiseerde met helium gevulde harde schijven.

136
00:12:50,190 --> 00:12:54,140
Het met de hand dragen van deze kostbare lading lijkt misschien een low-tech oplossing,

137
00:12:54,330 --> 00:12:59,000
maar de schijven bevatten zoveel gegevens dat ze met de hand konden worden verplaatst,

138
00:12:59,000 --> 00:13:03,800
soms de snelste gegevensoverdracht in de geschiedenis.

139
00:13:07,220 --> 00:13:12,069
Na talloze uren werk aan de gegevens begon een beeld vorm te krijgen.

140
00:13:12,949 --> 00:13:19,479
Dit beeld zou honderden wetenschappers vertellen of decennia van werk het onbereikbare had bereikt,

141
00:13:19,880 --> 00:13:21,880
of was tevergeefs geweest.

142
00:13:23,509 --> 00:13:27,000
Hoewel zwarte gaten zelf helemaal donker zijn,

143
00:13:27,000 --> 00:13:31,500
ze beïnvloeden het pad van fotonen die in hun nabijheid reizen

144
00:13:31,500 --> 00:13:38,000
en laat een onmiskenbare signatuur achter op het licht van de aanwasschijf rond het zwarte gat

145
00:13:38,000 --> 00:13:41,919
- een grote schijf materie die geleidelijk in de richting van zijn gastheer stroomt.

146
00:13:42,649 --> 00:13:45,609
De onfeilbare materie wordt erg geconcentreerd,

147
00:13:46,399 --> 00:13:49,869
wrijving veroorzaken om het te verwarmen om een ​​gloeiend plasma te vormen.

148
00:13:50,509 --> 00:13:55,809
Het pad van het licht dat wordt uitgezonden door dit gloeiende gas wordt bepaald door het zwarte gat:

149
00:13:56,149 --> 00:14:01,479
het licht dat er dichtbij langs komt, wordt gebogen door de enorme zwaartekracht, langs de randen begrenst,

150
00:14:01,940 --> 00:14:06,159
maar licht dat te dichtbij komt, wordt vastgelegd, om nooit te ontsnappen.

151
00:14:06,980 --> 00:14:08,980
Gezien vanaf de aarde met radiotelescopen,

152
00:14:09,649 --> 00:14:14,198
deze effecten manifesteren zich als de schaduw van een zwart gat

153
00:14:16,459 --> 00:14:20,679
- een donker centraal gebied afgetekend tegen het lichtplasma.

154
00:14:28,170 --> 00:14:33,679
Na 2 jaar minutieuze berekeningen was het beeld eindelijk klaar ...

155
00:14:58,000 --> 00:15:01,890
Hoewel genomen vanaf de verbluffende afstand van 55 miljoen lichtjaar,

156
00:15:02,440 --> 00:15:07,000
de afbeelding onthulde een ringachtige structuur met een donker centraal gebied.

157
00:15:07,000 --> 00:15:11,880
Voor het eerst in de geschiedenis: de schaduw van een zwart gat!

158
00:15:12,610 --> 00:15:16,400
En dan kijken we naar onze eerste bron en we zien die ring.

159
00:15:16,900 --> 00:15:23,000
We zien de gebeurtenishorizon en we zien die schaduw, die donkere regio en jij weet het meteen

160
00:15:23,000 --> 00:15:27,870
we kijken naar een gebeurtenishorizon in een zwart gat van alle kanten tegelijk in dit ding.

161
00:15:27,870 --> 00:15:30,400
We zien in een regio waar de tijd stopt.

162
00:15:30,400 --> 00:15:35,900
Dit is een heel ander deel van het Universum dat we voor het eerst zien.

163
00:15:35,920 --> 00:15:39,600
Ik bedoel, dit is precies wat we zochten, maar na acht jaar

164
00:15:39,600 --> 00:15:44,000
en dat hele lange proces, een paar weken beeldvorming en ze lieten ons precies zien wat we wilden.

165
00:15:44,000 --> 00:15:45,000
Ik kon het niet geloven.

166
00:15:47,620 --> 00:15:51,000
Welnu, ik moet zeggen dat het nu een nieuw belang wordt aangenomen,

167
00:15:51,000 --> 00:15:55,800
omdat we eigenlijk afbeeldingen hebben die op de simulaties lijken.

168
00:15:55,800 --> 00:16:00,000
Er is een buitengewone samenloop van theorie en experiment

169
00:16:00,000 --> 00:16:03,870
en het belooft enorme doorbraken aan de horizon.

170
00:16:06,040 --> 00:16:12,750
Deze historische prestatie is een belangrijke mijlpaal in ons evoluerend begrip van het universum,

171
00:16:13,000 --> 00:16:19,500
en zet ook een nieuw precedent voor wereldwijde samenwerking in wetenschappelijk onderzoek.

172
00:16:19,810 --> 00:16:24,300
Een van de meest opbeurende dingen voor mij is het team dat we hebben gebouwd,

173
00:16:24,300 --> 00:16:28,300
en het feit dat we iets doen dat mensen ons hebben verteld was onmogelijk,

174
00:16:28,300 --> 00:16:35,300
en wanneer je aan het eind van de dag iets doet waarvan mensen je zeggen dat het niet kan, is het een ongelooflijk gevoel,

175
00:16:35,300 --> 00:16:39,450
en ik denk dat het hele team heel erg trots is dat we zoiets hebben bereikt.

176
00:16:39,850 --> 00:16:42,210
Het is niet alleen voor ons, het is voor iedereen.

177
00:16:46,980 --> 00:16:49,560
Zoals de EHT is uitgebreid

178
00:16:49,560 --> 00:16:55,049
het stelt ons in staat om de diepgaande vragen te onderzoeken die onderzoekers naar zwarte gaten lokken:

179
00:16:56,050 --> 00:17:01,740
hoe goed houden onze natuurkundige wetten stand onder de meest extreme omstandigheden die we kennen?

180
00:17:03,040 --> 00:17:09,000
Hoe werken de mechanica van gas, straling en deeltjes rond een zwart gat?

181
00:17:09,370 --> 00:17:15,000
Welke theorieën zijn correct en welke zullen breken met nauwkeuriger waarnemingen?

182
00:17:16,120 --> 00:17:22,049
Alleen de tijd zal uitwijzen welke mysteries de EHT volgende zal ontrafelen.

183
00:17:26,520 --> 00:17:33,000
Getranscribeerd door ESO; vertaald door -

