﻿1
00:00:14,000 --> 00:00:20,000
Zatem, kiedy otrzymałem telefon od prezydenta Rady oferującego mi posadę Dyrektora Generalnego 

2
00:00:20,000 --> 00:00:26,000
byłem niemal w szoku oraz bardzo, bardzo podekscytowany.

3
00:00:26,000 --> 00:00:38,000
Natychmiast podjąłem wyzwanie.

4
00:00:31,000 --> 00:00:38,000
Byłem bardzo zaszczycony, ale jednocześnie zdałem sobie sprawę, że jest bardzo ważne wyzwanie w moim życiu. 

5
00:00:38,000 --> 00:00:45,000
Tak więc to wszystko wydarzyło się w ułamku sekundy i po tym myślę

6
00:00:45,000 --> 00:00:49,000
że obecnie moim najważniejszym odczuciem jest właśnie podekscytowanie.

7
00:00:49,000 --> 00:00:52,000
Naprawdę z niecierpliwością oczekuję na rozpoczęcie tej pracy.

8
00:00:52,000 --> 00:00:58,000
W astronomicznym świecie ESO jest raczej unikalną organizacją.

9
00:00:58,000 --> 00:01:04,000
Dysponujemy naprawdę niesamowitymi placówkami w Chile, gdzie znajdują się nasze teleskopy,

10
00:01:04,000 --> 00:01:07,000
posiadamy najnowocześniejsze urządzenia,

11
00:01:07,000 --> 00:01:13,000
mamy bardzo uzdolniony i wysoko wykwalifikowany personel.

12
00:01:11,000 --> 00:01:13,000
Jesteśmy organizacją międzyrządową.

13
00:01:13,000 --> 00:01:16,000
Z tym zaś wiąże się olbrzymia odpowiedzialność,

14
00:01:16,000 --> 00:01:22,000
ponieważ rządy i parlamenty krajów członkowskich zdecydowały się nas wspierać,  

15
00:01:22,000 --> 00:01:28,000
i musimy podporządkować się powierzonym nam obowiązkom i opracowywać możliwie najlepsze programy

16
00:01:28,000 --> 00:01:30,000
z korzyścią dla naszych krajów członkowskich.

17
00:01:30,000 --> 00:01:36,000
To w dużym stopniu nam pomaga, ponieważ umożliwia ESO opracowywanie planów na przyszłość.

18
00:01:36,000 --> 00:01:40,000
Wiemy, że będziemy nadal wspierani przez nasze kraje członkowskie,

19
00:01:40,000 --> 00:01:45,000
ale jak mówię, jednocześnie spoczywa na nas olbrzymia odpowiedzialność, 

20
00:01:45,000 --> 00:01:54,000
ponieważ pełnimy centralną i wiodącą rolę w Europie w dziedzinie astronomii.

21
00:01:54,000 --> 00:02:02,000
W ciągu następnej dekady musimy skoncentrować się na skonstruowaniu ELT, Ekstremalnie Wielkiego Teleskopu,  

22
00:02:02,000 --> 00:02:07,000
który będzie największym optycznym, pracującym w zakresie podczerwieni, teleskopem na świecie,

23
00:02:07,000 --> 00:02:12,000
utrzymując jednocześnie zdolność operacyjną i udoskonalając VLT oraz ALMĘ; 

24
00:02:12,000 --> 00:02:20,000
instrumenty będące naszymi obecnymi "wołami roboczymi", stanowiące czołówkę światowej infrastruktury astronomicznej.

25
00:02:20,000 --> 00:02:26,000
To już jest dużym wyzwaniem dla organizacji takiej jak nasza, i wierzę, że powinniśmy skoncentrować się na tych działaniach.

26
00:02:26,000 --> 00:02:31,000
I jestem pewien, że z powodzeniem to osiągniemy.

27
00:02:31,000 --> 00:02:36,000
Cele astronomii zmieniają się każdego dnia,

28
00:02:36,000 --> 00:02:42,000
ponieważ to bardzo ekscytująca nauka i codziennie dokonujemy postępów w naszych obserwacjach.

29
00:02:42,000 --> 00:02:47,000
Zatem trudno naprawdę przewidzieć, jakie będą "najgorętsze" tematy w nadchodzącej dekadzie.

30
00:02:47,000 --> 00:02:52,000
Na chwilę obecną, oczywiście z niecierpliwością oczekujemy na dokonanie znaczącego postępu

31
00:02:52,000 --> 00:02:57,000
w odkryciu zamieszkiwalnych planet poza naszym układem słonecznym;

32
00:02:57,000 --> 00:02:59,000
w zrozumieniu, jak powstają gwiazdy,

33
00:02:59,000 --> 00:03:01,000
jak formują się planety,

34
00:03:01,000 --> 00:03:02,000
jak ewoluują galaktyki,

35
00:03:02,000 --> 00:03:08,000
jakie jest wzajemne oddziaływanie między gwiazdami, pyłem, gazem, czarnymi dziurami;

36
00:03:08,000 --> 00:03:12,000
i oczywiście w zrozumieniu, jaki jest skład Wszechświata —

37
00:03:12,000 --> 00:03:14,000
czym jest ciemna materia, czym jest ciemna energia.

38
00:03:14,000 --> 00:03:19,000
Pewnie wszystkie te zagadnienia nie zostaną wyjaśnione w przeciągu dekady, licząc od chwili obecnej.

39
00:03:19,000 --> 00:03:21,000
Jednak mogę się założyć, że 

40
00:03:21,000 --> 00:03:30,000
do tego czasu pojawi się jeszcze wiele zagadnień, których nie potrafimy sobie nawet wyobrazić, i które będą bardzo zajmujące.

41
00:03:30,000 --> 00:03:36,000
ESO jest naprawdę dobrze wyposażone aby sprostać tym wyzwaniom astronomii na przestrzeni następnej dekady.

42
00:03:36,000 --> 00:03:41,000
Mamy bardzo dobrze przygotowany zestaw przyrządów.

43
00:03:41,000 --> 00:03:45,000
Nasze teleskopy posiadają bardzo zróżnicowany zestaw instrumentów.

44
00:03:45,000 --> 00:03:49,000
Jeśli weźmiemy na przykład VLT,

45
00:03:49,000 --> 00:03:54,000
każdej nocy mamy zespół czterech teleskopów, każdy wyposażony w trzy instrumenty.

46
00:03:54,000 --> 00:04:03,000
A zatem tworzy to ogromne udogodnienie dla naszych astronomów oraz tych pochodzących z krajów członkowskich.

47
00:04:03,000 --> 00:04:07,000
ELT będzie rewolucyjnym teleskopem,

48
00:04:07,000 --> 00:04:11,000
ponieważ z jednej strony będzie posiadał olbrzymią powierzchnię zbiorczą,

49
00:04:11,000 --> 00:04:14,000
zatem będzie w stanie dostrzec bardzo blade obiekty,

50
00:04:14,000 --> 00:04:21,000
ale z drugiej strony, jako że będzie wyposażony w technologię, która jest zwana optyką adaptacyjną,

51
00:04:21,000 --> 00:04:29,000
zapewni najostrzejszy obraz Wszechświata spośród wszystkich teleskopów w swojej klasie.

52
00:04:29,000 --> 00:04:34,000
Jestem naprawdę podekscytowany na myśl o ESO dokonującym wielkich odkryć w nadchodzących latach.

53
00:04:34,000 --> 00:04:38,000
W niektórych obszarach badawczych, które budzą obecnie największe emocje

54
00:04:38,000 --> 00:04:46,000
są to kwestie dotyczące egzoplanet, ich atmosfer i znalezienia biomarkerów w tych atmosferach,

55
00:04:46,000 --> 00:04:50,000
formowania gwiazd, ewolucji galaktyk.

56
00:04:50,000 --> 00:04:58,000
Myślę, że wszyscy z niecierpliwością oczkujemy odkryć w tych dziedzinach. I jest to naprawdę ekscytujące.

57
00:04:58,000 --> 00:05:05,000
Na ESO spoczywa pewna odpowiedzialność, aby przekazywać społeczeństwu czym się tu zajmujemy,

58
00:05:05,000 --> 00:05:06,000
czym jest astronomia,

59
00:05:06,000 --> 00:05:09,000
czego uczymy się o Wszechświecie.

60
00:05:09,000 --> 00:05:16,000
Postrzegam projekt Supernova jako bardzo ważny środek dla realizacji tego celu.

61
00:05:16,000 --> 00:05:23,000
Właściwie Supernova sama w sobie będzie główną placówką edukacyjną.

62
00:05:23,000 --> 00:05:26,000
Pytania zadane w mediach społecznościowych.

63
00:05:26,000 --> 00:05:29,000
Jaki jest długoterminowy strategiczny plan dotyczący szkoleń i nauczania, 

64
00:05:29,000 --> 00:05:33,000
w szczególności programu stypendialnego ESO? — Klaas Wiersema  

65
00:05:33,000 --> 00:05:41,000
Program stypendialny ESO okazał się ogromnym sukcesem i, oczywiście, moim zamiarem jest jego utrzymanie.

66
00:05:41,000 --> 00:05:48,000
Na całym świecie można znaleźć wielu astronomów na stanowiskach kierowniczych, którzy wcześniej byli stypendystami ESO.

67
00:05:48,000 --> 00:05:50,000
Zatem, jesteśmy naprawdę dumni z tego programu.

68
00:05:50,000 --> 00:05:53,000
Oczywiście kiedy ktoś o tym myśli, cóż,

69
00:05:53,000 --> 00:05:57,000
być może rozbudujemy jakkolwiek lub nieznacznie program,

70
00:05:57,000 --> 00:06:01,000
musi wziąć pod uwagę ograniczenia budżetowe.

71
00:06:01,000 --> 00:06:04,000
Będziemy zatem robić to, co najlepsze dla organizacji,

72
00:06:04,000 --> 00:06:08,000
ale jest to oczywiście jedna z tych spraw, które chciałbym kontynuować.

73
00:06:08,000 --> 00:06:12,000
Zarówno ALMA jak i ESO otrzymuje każdego semestru ponad 1000 zgłoszeń,

74
00:06:12,000 --> 00:06:15,000
a wskaźniki zapotrzebowania na niektóre z instrumentów są pięciokrotnie przekraczane.

75
00:06:15,000 --> 00:06:21,000
Jaka jest Pana opinia w tej kwestii? — Klaas Wiersema

76
00:06:21,000 --> 00:06:25,000
Teleskopy ESO oraz ALMA są bardzo oblegane.

77
00:06:25,000 --> 00:06:33,000
Mamy zgłoszenia od naszych astronomów, którzy licytują czas, wskaźnik ten przekracza 5-cio lub nawet 10-cio krotnie,

78
00:06:33,000 --> 00:06:37,000
w pewnych sytuacjach, dostępny czas.

79
00:06:37,000 --> 00:06:40,000
To przysparza wielu frustracji astronomom,

80
00:06:40,000 --> 00:06:47,000
którzy słusznie wierzą, że mają bardzo dobre naukowe propozycje, które nie mogą być zrealizowane.

81
00:06:47,000 --> 00:06:52,000
Niestety nie mamy środków, aby sklonować nasze placówki,

82
00:06:52,000 --> 00:06:57,000
stąd powiedziałbym, że 3 do 5-cio krotna nadwyżka wniosków — 

83
00:06:57,000 --> 00:07:03,000
jest prawdopodobnie czymś normalnym dla większości międzynarodowych placówek.

84
00:07:03,000 --> 00:07:06,000
Czy dla mniejszych placówek, takich jak La Silla, istnieje graniczna data użytkowania, w szczególności w świetle ograniczeń budżetowych,

85
00:07:06,000 --> 00:07:11,000
ograniczeń powstałych w związku z przekazaniem do użytkowania ELT? — David Kottmann i Klaas Wiersema

86
00:07:11,000 --> 00:07:17,000
Nawet w erze niezwykle dużych teleskopów, jak nasz ELT, 

87
00:07:17,000 --> 00:07:24,000
wierzę, że istnieją zadania odpowiednie dla mniejszych, trzy do pięciometrowych, teleskopów,

88
00:07:24,000 --> 00:07:26,000
takich jak te, którymi dysponujemy w La Silla.

89
00:07:26,000 --> 00:07:32,000
Mam na myśli dzisiejszy dowód, że te teleskopy dają plony w postaci niesamowitej nauki,

90
00:07:32,000 --> 00:07:38,000
która może być realizowana za pomocą teleskopów wyposażonych w bardzo precyzyjne oprzyrządowanie 

91
00:07:38,000 --> 00:07:52,000
i funkcjonujących w bardzo szczególny sposób.

92
00:07:52,000 --> 00:07:54,000
Transkrypcja ESO, tłumaczenie -- Mirosław Wójcik