﻿1
00:00:03,951 --> 00:00:06,865
Ogłoszono wyniki kampanii Pale Red Dot

2
00:00:07,035 --> 00:00:08,474
- poszukiwań planety

3
00:00:08,474 --> 00:00:11,594
okrążającej najbliższą gwiazdę

4
00:00:11,747 --> 00:00:13,693
względem Układu Słonecznego.

5
00:00:14,420 --> 00:00:16,766
Astronomowie uzyskali
wyraźne dowody istnienia

6
00:00:16,766 --> 00:00:20,231
planety wokół gwiazdy Proxima Centauri.

7
00:00:21,063 --> 00:00:24,812
Ten obcy świat jest
najbliższym potencjalnym

8
00:00:24,812 --> 00:00:27,759
siedliskiem życia poza
Układem Słonecznym!

9
00:00:32,388 --> 00:00:34,784
To jest ESOcast!

10
00:00:34,796 --> 00:00:38,570
Najnowsze badania i praca w ESO,

11
00:00:38,963 --> 00:00:41,795
Europejskim Obserwatorium Południowym

12
00:00:53,800 --> 00:00:56,510
Poszukiwania innych światów

13
00:00:56,510 --> 00:00:58,879
pobudzają wyobraźnię od wieków,

14
00:00:59,567 --> 00:01:02,379
ale dopiero od niedawna
mamy instrumenty

15
00:01:02,379 --> 00:01:06,023
zdolne wykryć światy
poza Układem Słonecznym.

16
00:01:07,608 --> 00:01:11,025
Planety pozasłoneczne,
inaczej egzoplanety,

17
00:01:11,025 --> 00:01:14,576
wykryto dopiero 25 lat temu.

18
00:01:15,281 --> 00:01:19,273
Obecnie, dzięki rozwojowi technologii

19
00:01:19,273 --> 00:01:23,118
astronomowie odkryli ich ponad 3000.

20
00:01:23,538 --> 00:01:25,505
A teraz naukowcy z kampanii

21
00:01:25,505 --> 00:01:27,408
Pale Red Dot

22
00:01:27,538 --> 00:01:30,242
dokonali przełomowego odkrycia.

23
00:01:31,037 --> 00:01:33,629
Uzyskali wyraźne dowody na

24
00:01:33,629 --> 00:01:38,175
potencjalnie zdatną do
zamieszkania planetę wokół

25
00:01:38,475 --> 00:01:41,460
Proximy Centauri, najbliżej gwiazdy
względem Układu Słonecznego.

26
00:01:44,417 --> 00:01:46,476
Korzystając ze spektrografu HARPS

27
00:01:46,476 --> 00:01:50,914
na 3,6 m teleskopie ESO
w La Silla w Chile,

28
00:01:50,950 --> 00:01:55,000
astronomowie spędzili
pierwszą połowę 2016 r.

29
00:01:55,000 --> 00:01:57,905
poszukując niewielkiego "kołysania się"
gwiazdy w tę i z powrotem,

30
00:01:58,143 --> 00:02:02,195
spowodowanego grawitacją
okrążającej ją planety.

31
00:02:06,000 --> 00:02:08,400
Próbowano przeanalizować 16 lat

32
00:02:08,400 --> 00:02:10,105
wcześniejszych obserwacji,

33
00:02:10,105 --> 00:02:12,600
które sugerowały istnienie planety,

34
00:02:12,600 --> 00:02:14,271
ale wyniki były niejednoznaczne.

35
00:02:15,327 --> 00:02:17,506
Połączenie tych danych z obserwacjami

36
00:02:17,506 --> 00:02:20,165
z sieci teleskopów na całym świecie

37
00:02:20,250 --> 00:02:22,219
pozwoliło badaczom potwierdzić

38
00:02:22,219 --> 00:02:24,692
odkrycie obcego świata.

39
00:02:25,608 --> 00:02:29,920
Ma zaledwie 1,3 masy Ziemi

40
00:02:30,116 --> 00:02:35,248
i okrąża Proximę Centauri co 11,2 dnia.

41
00:02:36,833 --> 00:02:40,843
Jednak zidentyfikowanie planety
nie było łatwym zadaniem.

42
00:02:41,400 --> 00:02:43,834
Czerwone karły, takie
jak Proxima Centauri,

43
00:02:43,834 --> 00:02:46,610
są gwiazdami aktywnymi z rozbłyskami

44
00:02:46,820 --> 00:02:48,627
i mogą być zmienne w sposób

45
00:02:48,627 --> 00:02:50,779
przypominający obecność planety.

46
00:02:51,602 --> 00:02:53,885
Aby wykluczyć taką możliwość,

47
00:02:54,295 --> 00:02:57,531
badacze starannie
monitorowali jasność gwiazdy

48
00:02:57,531 --> 00:02:59,491
przy pomocy sieci teleskopów,

49
00:02:59,491 --> 00:03:04,179
aby upewnić się, że nie pomylili się
przy tym ważnym odkryciu.

50
00:03:07,782 --> 00:03:11,037
Być może najciekawszym
aspektem tych badań

51
00:03:11,100 --> 00:03:14,365
jest fakt, iż egzoplaneta Proxima b

52
00:03:14,601 --> 00:03:18,158
krąży w ekosferze swojej gwiazdy.

53
00:03:19,008 --> 00:03:21,817
Oznacza to, że na powierzchni planety

54
00:03:21,817 --> 00:03:23,318
może istnieć woda w stanie ciekłym.

55
00:03:24,585 --> 00:03:27,797
Gdyby była znacznie bliżej,
to ciepło od gwiazdy

56
00:03:27,797 --> 00:03:29,709
wygotowałoby wodę.

57
00:03:30,306 --> 00:03:32,083
A gdyby była dalej,

58
00:03:32,083 --> 00:03:35,009
to woda by zamarzła.

59
00:03:35,876 --> 00:03:39,402
Ponieważ ciekła woda jest
kluczowa dla życia, jakie znamy,

60
00:03:39,744 --> 00:03:43,429
czyni to Proximę b
najbliższą egzoplanetą

61
00:03:43,429 --> 00:03:46,006
względem Ziemi, która
może posiadać życie.

62
00:03:48,251 --> 00:03:51,820
Jednak ta sama aktywność
gwiazdy, która uczyniła Proximę b

63
00:03:51,820 --> 00:03:53,566
tak trudną do dostrzeżenia,

64
00:03:53,566 --> 00:03:57,790
może także uczynić ją
niegościnną dla życia.

65
00:03:58,505 --> 00:04:00,709
Powierzchnia planety jest skąpana

66
00:04:00,709 --> 00:04:04,289
w intensywnym promieniowaniu
ultrafioletowym i rentgenowskim.

67
00:04:04,592 --> 00:04:06,231
Na dodatek planeta krąży

68
00:04:06,231 --> 00:04:08,952
niezwykle blisko Proximy Centauri,

69
00:04:08,952 --> 00:04:12,233
zaledwie 5% dystansu Ziemia-Słońce.

70
00:04:12,265 --> 00:04:15,612
Nadal trwają dyskusje
czy planeta położona

71
00:04:15,612 --> 00:04:18,967
tak blisko swojej gwiazdy
może posiadać życie.

72
00:04:28,116 --> 00:04:30,781
Bliskość Proximy b względem Ziemi

73
00:04:30,781 --> 00:04:33,098
czynią ją intrygującym celem

74
00:04:33,098 --> 00:04:35,993
w poszukiwaniach życia pozaziemskiego.

75
00:04:37,025 --> 00:04:39,552
Astronomowie wykorzystają
następną generację

76
00:04:39,552 --> 00:04:40,479
teleskopów,

77
00:04:40,479 --> 00:04:44,229
takich jak Ekstremalnie Wielki
Teleskop Europejski (E-ELT),

78
00:04:44,317 --> 00:04:45,771
do intensywnych badań

79
00:04:45,771 --> 00:04:48,173
fascynującego obcego świata

80
00:04:48,173 --> 00:04:51,033
w nadziei odnalezienia oznak życia

81
00:04:51,033 --> 00:04:53,376
gdzieś we Wszechświecie.

82
00:04:53,939 --> 00:04:57,686
A gdy międzygwiezdne sondy
staną się rzeczywistością,

83
00:04:58,289 --> 00:05:01,984
Proxima b może być
pierwszym celem lotu.

84
00:05:06,791 --> 00:05:09,235
Naukowa wiedza o egzoplanetach wzrosła

85
00:05:09,235 --> 00:05:12,590
bardzo mocno w ostatnich 25 latach.

86
00:05:13,348 --> 00:05:14,800
Dzięki najnowszemu odkryciu

87
00:05:14,939 --> 00:05:18,259
i kolejnej generacji teleskopów ESO,

88
00:05:18,260 --> 00:05:20,619
możemy wkrótce spróbować

89
00:05:20,619 --> 00:05:23,355
odpowiedzieć na odwieczne pytanie:

90
00:05:23,539 --> 00:05:25,246
czy jesteśmy sami?

91
00:05:44,387 --> 00:05:49,571
Transkrypcja: ESO, tłumaczenie: Krzysztof Czart

