﻿1
00:00:04,000 --> 00:00:07,890
Het MUSE-instrument op ESO’s Very Large Telescope

2
00:00:07,890 --> 00:00:14,220
heeft astronomen de beste driedimensionale blik ooit
op het verre Universum gegeven.

3
00:00:14,800 --> 00:00:20,060
Na 27 uur staren in het gebied van Hubble Deep Field South

4
00:00:20,060 --> 00:00:24,860
onthullen deze nieuwe waarnemingen de afstanden, bewegingen

5
00:00:24,860 --> 00:00:31,720
en andere eigenschappen van meer sterrenstelsels dan ooit tevoren
in dit minuscule stukje van de hemel.

6
00:00:31,720 --> 00:00:38,580
Ze zijn zelfs nog beter dan de Hubble-waarnemingen
en onthullen voordien onzichtbare objecten.

7
00:00:42,200 --> 00:00:44,990
Dit is de ESOcast!

8
00:00:45,390 --> 00:00:53,010
Geavanceerde wetenschap en het leven achter de schermen bij ESO, de Europese Zuidelijke Sterrenwacht.

9
00:01:04,000 --> 00:01:11,950
Lange opnames van de hemel hebben al veel “deep field” beelden opgeleverd die ons heel wat over het vroege Universum bijbrengen.

10
00:01:12,530 --> 00:01:18,650
Het bekendste, de “Hubble Deep Field”, werd waargenomen in 1995

11
00:01:18,960 --> 00:01:23,720
en leidde tot een vlugge transformatie
van onze inzichten in het vroege Universum.

12
00:01:23,720 --> 00:01:32,260
Twee jaar later volgde een gelijkaardig beeld van de zuidelijke hemel: “Hubble Deep Field South”.

13
00:01:32,940 --> 00:01:36,450
Maar nog lang niet alle vragen werden beantwoord.

14
00:01:37,360 --> 00:01:42,670
Om meer te weten, moesten astronomen
naar elk sterrenstelsel kijken met andere instrumenten,

15
00:01:43,280 --> 00:01:50,170
om het licht op te splitsen in verschillende kleurcomponenten
en zo afstanden en andere eigenschappen te meten.

16
00:01:51,210 --> 00:01:54,710
Dit was een trage en moeizame taak.

17
00:01:55,330 --> 00:02:02,020
Maar nu kan het nieuwe MUSE-instrument ditzelfde werk doen
voor alle objecten in het veld in één keer

18
00:02:02,020 --> 00:02:04,480
en bovendien veel sneller.

19
00:02:05,140 --> 00:02:10,630
Eén van de eerste taken van MUSE
was een lange opname van het “Hubble Deep Field South”.

20
00:02:11,150 --> 00:02:14,890
De resultaten overstegen de verwachtingen.

21
00:02:16,650 --> 00:02:19,760
Zelfs met een veel kortere waarneemtijd dan Hubble

22
00:02:19,900 --> 00:02:27,500
kon MUSE meer dan twintig zeer zwakke objecten onthullen
die Hubble helemaal niet had gezien.

23
00:02:28,510 --> 00:02:33,210
De data van MUSE bevatten een spectrum voor elke pixel in het beeld

24
00:02:33,210 --> 00:02:35,790
- ongeveer 90 000 in totaal -

25
00:02:35,790 --> 00:02:44,390
en geven astronomen informatie over de afstand, samenstelling en interne bewegingen van honderden verre sterrenstelsels.

26
00:02:44,390 --> 00:02:51,750
In plaats van één enkel beeld
levert MUSE een stapel van duizenden beelden,

27
00:02:51,750 --> 00:02:55,360
waarvan elk beeld het uitzicht op de hemel in een andere kleur toont.

28
00:02:57,910 --> 00:03:06,780
De nieuwe waarnemingen laten wetenschappers toe om
de afstanden tot 189 sterrenstelsels te meten in dit stuk van de hemel.

29
00:03:06,780 --> 00:03:10,660
Op dit beeld zijn die aangeduid met gekleurde symbolen.

30
00:03:11,020 --> 00:03:14,020
De kleuren tonen aan hoe ver weg de sterrenstelsels zijn.

31
00:03:14,020 --> 00:03:20,860
Blauwe en groene zijn redelijk dichtbij,
terwijl roze en paarse zeer ver weg zijn.

32
00:03:20,860 --> 00:03:24,670
Hun licht is afkomstig uit het zeer jonge Universum.

33
00:03:24,670 --> 00:03:31,200
Driehoeken zijn objecten die zo lichtzwak zijn
dat ze niet door Hubble waren gezien,

34
00:03:31,200 --> 00:03:34,700
maar wel door MUSE.

35
00:03:36,870 --> 00:03:41,740
Voor sterrenstelsels dichterbij kan MUSE zelfs zien hoe ze roteren

36
00:03:41,740 --> 00:03:46,520
en hoe hun eigenschappen lokaal variëren.

37
00:03:47,140 --> 00:03:49,890
Wanneer je doorheen de driedimensionale MUSE-data gaat

38
00:03:49,890 --> 00:03:54,510
zie je de ene kant van een roterend sterrenstelsel
eerder dan de andere,

39
00:03:54,510 --> 00:03:58,510
omdat de ene kant dichterbij komt terwijl de andere van ons wegdraait.

40
00:03:58,510 --> 00:04:05,610
Het Doppler-effect verschuift het licht
ofwel naar de blauwe ofwel naar de rode kant van het spectrum.

41
00:04:08,830 --> 00:04:13,320
Het bewijs is geleverd: MUSE is een krachtig instrument
om het verre Universum te onthullen.

42
00:04:14,050 --> 00:04:18,050
Astronomen zullen nu duizenden sterrenstelsels kunnen bestuderen

43
00:04:18,050 --> 00:04:22,710
en nieuwe, extreem lichtzwakke
en verre sterrenstelsels kunnen ontdekken.

44
00:04:23,240 --> 00:04:28,380
Deze jonge sterrenstelsels,
die we nu zien ze zoals ze meer dan 10 miljard jaar geleden waren,

45
00:04:28,380 --> 00:04:33,760
groeiden geleidelijk uit tot sterrenstelsels zoals onze huidige Melkweg.

46
00:04:33,760 --> 00:04:42,480
Door deze te bestuderen op zo’n jonge leeftijd krijgen we
kostbare nieuwe inzichten in de evolutie van sterrenstelsels.

47
00:04:55,900 --> 00:05:02,020
Transcript door ESO; vertaling door E. De Beck

