﻿1
00:00:03,000 --> 00:00:07,000
Ένας από τους ισχυρότερους υπερυπολογιστές στον κόσμο

2
00:00:07,000 --> 00:00:11,000
είναι πλήρως εγκατεστημένος και δοκιμασμένος

3
00:00:11,000 --> 00:00:14,000
στην απομακρυσμένη και υψηλή θέση του

4
00:00:14,000 --> 00:00:16,000
στις Άνδεις της βόρειας Χιλής.

5
00:00:17,000 --> 00:00:21,000
Αυτό σηματοδοτεί ένα από τα σημαντικότερα ορόσημα

6
00:00:21,000 --> 00:00:23,000
για την ολοκλήρωση του ALMA,

7
00:00:23,000 --> 00:00:28,000
της Μεγάλης Χιλιοστομετρικής - Υποχιλιοστομετρικής Συστοιχίας

8
00:00:29,000 --> 00:00:32,000
Ο συσχετιστής ALMA καθιστά

9
00:00:32,000 --> 00:00:37,000
τις πολυάριθμες κεραίες σε ένα γιγαντιαίο τηλεσκόπιο.

10
00:00:42,000 --> 00:00:44,000
Αυτό είναι το ESOcast!

11
00:00:44,000 --> 00:00:48,000
Η τελευταία λέξη της επιστήμης και η ζωή στα παρασκήνια 

12
00:00:48,000 --> 00:00:52,000
του ESO, του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου.

13
00:01:01,000 --> 00:01:06,000
Το ALMA είναι το πιο περίπλοκο επίγειο τηλεσκόπιο στην ιστορία

14
00:01:06,000 --> 00:01:11,000
και αποτελείται από μία συστοιχία 66 κεραιών σε σχήμα πιάτου.

15
00:01:12,000 --> 00:01:15,000
Ο υπερυπολογιστής του, ή συσχετιστής,

16
00:01:15,000 --> 00:01:18,000
είναι ένα συστατικό ζωτικής σημασίας.

17
00:01:19,000 --> 00:01:22,000
Για να λειτουργήσει το ALMA, τα αμυδρά ουράνια σήματα

18
00:01:22,000 --> 00:01:26,000
που συλλέγονται από κάθε κεραία, πρέπει να συνδυάζονται

19
00:01:26,000 --> 00:01:28,000
με εκείνα από όλες τις κεραίες

20
00:01:30,000 --> 00:01:34,000
Οι επεξεργαστές του συσχετιστή θα συνδυάζουν και θα συγκρίνουν συνεχώς

21
00:01:34,000 --> 00:01:38,000
τα δεδομένα από τις 64 κεραίες της συστοιχίας,

22
00:01:38,000 --> 00:01:42,000
οι οποίες βρίσκονται σε απόσταση έως και 16 χιλιόμετρα,

23
00:01:42,000 --> 00:01:46,000
έτσι ώστε οι κεραίες να εργάζονται από κοινού

24
00:01:46,000 --> 00:01:49,000
σαν ένα ενιαίο, τεράστιο, τηλεσκόπιο.

25
00:01:50,000 --> 00:01:53,000
Ο συσχετιστής του ALMA διαθέτει πάνω από

26
00:01:53,000 --> 00:01:59,000
134 εκατομμύρια επεξεργαστές, και εκτελεί τον απίστευτο αριθμό

27
00:01:59,000 --> 00:02:03,000
των 17 τετράκις εκατομμυρίων πράξεων ανά δευτερόλεπτο.

28
00:02:03,000 --> 00:02:08,000
Αυτό είναι 17 χιλιάδες εκατομμύρια εκατομμύρια!

29
00:02:10,000 --> 00:02:14,000
Η συσχετιστής κατασκευάστηκε ειδικά για το έργο αυτό,

30
00:02:14,000 --> 00:02:18,000
αλλά ο αριθμός των υπολογισμών ανά δευτερόλεπτο είναι συγκρίσιμος

31
00:02:18,000 --> 00:02:21,000
με την απόδοση του ταχύτερου, γενικής χρήσης

32
00:02:21,000 --> 00:02:24,000
υπερυπολογιστή στον κόσμο.

33
00:02:25,000 --> 00:02:29,000
Αυτή η μοναδική επεξεργαστική πρόκληση απαιτεί καινοτόμο σχεδιασμό

34
00:02:29,000 --> 00:02:33,000
τόσο για τα μεμονωμένα συστατικά όσο και για τη συνολική

35
00:02:33,000 --> 00:02:36,000
αρχιτεκτονική του συσχετιστή.

36
00:02:38,000 --> 00:02:41,000
Ο αρχικός σχεδιασμός του συσχετιστή,

37
00:02:41,000 --> 00:02:44,000
καθώς και η κατασκευή και εγκατάσταση του,

38
00:02:44,000 --> 00:02:48,000
ηγήθηκε από το αμερικανικό Εθνικό Παρατηρητήριο Ραδιοαστρονομίας, NRAO

39
00:02:48,000 --> 00:02:52,000
τον επικεφαλής εταίρο της Βόρειας Αμερικής στο ALMA.

40
00:02:53,000 --> 00:02:57,000
Το πρόγραμμα του συσχετιστή χρηματοδοτήθηκε από το αμερικανικό Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών,

41
00:02:57,000 --> 00:03:01,000
με συνεισφορές από το ESO.

42
00:03:01,000 --> 00:03:05,000
Ως ο ευρωπαίος εταίρος στο ALMA, το ESO

43
00:03:05,000 --> 00:03:08,000
παρείχε επίσης ένα σημαντικό μέρος του συσχετιστή:

44
00:03:08,000 --> 00:03:13,000
ένα εντελώς νέο και ευέλικτο ψηφιακό σύστημα φιλτραρίσματος,

45
00:03:13,000 --> 00:03:15,000
σχεδιασμένο και κατασκευασμένο στην Ευρώπη,

46
00:03:15,000 --> 00:03:20,000
που ενσωματώθηκε στο αρχικό σχεδιασμό του NRAO.

47
00:03:22,000 --> 00:03:26,000
Το Πανεπιστήμιο του Μπορντώ σχεδίασε και κατασκεύασε ένα σύνολο

48
00:03:26,000 --> 00:03:32,000
από 550 προηγμένης τεχνολογίας ψηφιακά φίλτρα για το ESO.

49
00:03:32,000 --> 00:03:36,000
Με αυτά τα φίλτρα, το φως που βλέπει το ALMA

50
00:03:36,000 --> 00:03:39,000
μπορεί να χωριστεί σε 32 φορές περισσότερο εύρος μήκους κύματος

51
00:03:39,000 --> 00:03:42,000
από ό, τι στον αρχικό σχεδιασμό,

52
00:03:42,000 --> 00:03:48,000
επιτρέποντας στους αστρονόμους να "κάνουν φέτες" το φάσμα του φωτός.

53
00:03:50,000 --> 00:03:55,000
Εκτός από τις τεράστιες τεχνικές προκλήσεις για την κατασκευή του συσχετιστή,

54
00:03:55,000 --> 00:04:00,000
η ακραία θέση του συστήματος ήταν επίσης ένας παράγοντας.

55
00:04:01,000 --> 00:04:03,000
Ο συσχετιστής στεγάζεται στο κτίριο

56
00:04:03,000 --> 00:04:06,000
επιχειρήσεων της συστοιχίας,

57
00:04:06,000 --> 00:04:10,000
-το υψηλότερο κτίριο υψηλής τεχνολογίας στον κόσμο.

58
00:04:11,000 --> 00:04:16,000
Στα 5000 μέτρα υψόμετρο, ο αέρας είναι αραιός, πράγμα που σημαίνει ότι

59
00:04:16,000 --> 00:04:21,000
χρειάζεται διπλάσια της κανονικής, ροή του αέρα, για την ψύξη του υπερυπολογιστή.

60
00:04:23,000 --> 00:04:28,000
Ο αραιός αέρας καθιστά επίσης αδύνατη τη χρήση περιστρεφόμενων δίσκων στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές,

61
00:04:28,000 --> 00:04:31,000
καθώς οι κεφαλές τους βασίζονται σε

62
00:04:31,000 --> 00:04:36,000
ένα μαξιλάρι αέρα για να μην συντριβούν

63
00:04:36,000 --> 00:04:40,000
Επιπλέον, ο συσχετιστής έπρεπε να είναι σχεδιασμένος να αντέχει

64
00:04:40,000 --> 00:04:44,000
σεισμούς, οι οποίοι είναι συχνοί στην περιοχή.

65
00:04:46,000 --> 00:04:49,000
Το ALMA άρχισε τις επιστημονικές παρατηρήσεις το 2011

66
00:04:49,000 --> 00:04:52,000
με μερική συστοιχία κεραιών.

67
00:04:53,000 --> 00:04:56,000
Ένα τμήμα του συσχετιστή ήταν ήδη σε χρήση

68
00:04:56,000 --> 00:04:59,000
για τον συνδυασμό των σημάτων από τις κεραίες,

69
00:04:59,000 --> 00:05:02,000
αλλά τώρα το πλήρες σύστημα είναι ολοκληρωμένο,

70
00:05:02,000 --> 00:05:08,000
έτοιμο για παρατηρήσεις με μεγαλύτερο αριθμό κεραιών.

71
00:05:12,000 --> 00:05:15,000
Η επιτυχής εγκατάσταση του νέου υπερυπολογιστή

72
00:05:15,000 --> 00:05:21,000
σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την ολοκλήρωση του ALMA στο κοντινό μέλλον.

73
00:05:23,000 --> 00:05:27,000
Με τη χρήση της απαράμιλλης παρατηρησιακής ισχύος της συστοιχίας,

74
00:05:27,000 --> 00:05:34,000
οι επιστήμονες θα αποκτήσουν νέες γνώσεις για τα κρυμμένα θαύματα του Σύμπαντος.

75
00:05:41,000 --> 00:05:45,000
Το ESOcast είναι παραγωγή του ESΟ, του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου.

76
00:05:45,000 --> 00:05:49,000
Το ESΟ, το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο, είναι ο κορυφαίος διακρατικός οργανισμός έρευνας και τεχνολογίας στην αστρονομία

77
00:05:49,000 --> 00:05:52,000
που σχεδιάζει, κατασκευάζει και λειτουργεί τα πιο προηγμένα επίγεια τηλεσκόπια του κόσμου.

78
00:05:55,000 --> 00:05:59,000
Κείμενα: ESO,  Μετάφραση: Ανδρέας Βοσινάκης, www.ofa.gr

