﻿1
00:00:07,500 --> 00:00:12,000
Jeszcze niedawno faktyczne obserwowanie czegoś rozrywanego w momencie, gdy spada

2
00:00:12,000 --> 00:00:16,000
na gigantyczną czarną dziurę, byłoby fantastyką naukową.

3
00:00:16,000 --> 00:00:22,000
Ale teraz staje się to rzeczywistością dla astronomów korzystających z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT).

4
00:00:26,000 --> 00:00:28,000
To jest ESOcast!

5
00:00:28,000 --> 00:00:31,000
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO,

6
00:00:31,000 --> 00:00:34,000
Europejskim Obserwatorium Południowym.

7
00:00:45,000 --> 00:00:48,000
Cześć! Witam w ESOcast.

8
00:00:48,000 --> 00:00:52,500
W bieżącym odcinku zobaczymy w jaki sposób fantastyka naukowa zmieniła się w naukową rzeczywistość,

9
00:00:52,500 --> 00:00:56,500
w której astronomowie obserwują postępującą destrukcję obłoku gazu,

10
00:00:56,500 --> 00:01:00,000
który jest wciągany przez supermasywną czarną dziurę.

11
00:01:02,000 --> 00:01:05,500
Teleskopy ESO zostały wykorzystane do śledzenia przez 20 lat ruchu gwiazd

12
00:01:05,500 --> 00:01:10,000
wokół olbrzymiej czarnej dziury w centrum naszej galaktyki.

13
00:01:11,000 --> 00:01:15,000
Masa czarnej dziury jest aż cztery miliony razy większa niż masa Słońca,

14
00:01:15,000 --> 00:01:19,000
co daje jej tytuł supermasywnej czarnej dziury.

15
00:01:20,000 --> 00:01:21,000
Mimo, że czarna dziura

16
00:01:21,000 --> 00:01:26,000
jest olbrzymia, obecnie dostarczane jest do niej bardzo mało materii i nie świeci zbyt jasno,

17
00:01:26,000 --> 00:01:29,000
ale to się właśnie zmienia.

18
00:01:32,000 --> 00:01:34,500
Używając Bardzo Dużego Teleskopu (VLT),

19
00:01:34,500 --> 00:01:37,000
zespół astronomów odkrył nowy obiekt,

20
00:01:37,000 --> 00:01:42,000
który z zawrotną prędkością zmierza prawie prosto w kierunku czarnej dziury.

21
00:01:42,000 --> 00:01:46,000
Obiekt ten nie jest gwiazdą, ale obłokiem gazu.

22
00:01:47,000 --> 00:01:50,000
Obłok zawiera głównie gaz wodorowy,

23
00:01:50,000 --> 00:01:53,500
taki, który dostrzegamy wszędzie w okolicach centrum galaktyki.

24
00:01:53,500 --> 00:01:57,000
Ten konkretny obłok ma masę około trzy razy taką jak Ziemia.

25
00:01:57,000 --> 00:02:00,000
Jest to więc raczej mały "obłoczek",

26
00:02:00,000 --> 00:02:06,000
ale jest bardzo jasny w świetle gwiazd, które znajdują się w jego otoczeniu.

27
00:02:08,000 --> 00:02:09,000
Jak zauważyli astronomowie,

28
00:02:09,000 --> 00:02:14,000
obłok nabiera tempa wraz ze zbliżaniem się do gigantycznej czarnej dziury.

29
00:02:14,000 --> 00:02:17,000
Jego prędkość podwoiła się w ciągu siedmiu lat

30
00:02:17,000 --> 00:02:23,000
i obecnie pędzi w kierunku czarnej dziury z szybkością ponad 8 mln km/h.

31
00:02:24,000 --> 00:02:28,000
Astronomowie dostrzegli, że zewnętrzne warstwy obłoku

32
00:02:28,000 --> 00:02:33,000
stają się coraz bardziej zaburzone w ciągu ostatnich kilku lat.

33
00:02:33,000 --> 00:02:37,000
Ale najbardziej ekscytujące widowisko dopiero nadejdzie.

34
00:02:38,000 --> 00:02:40,000
Czarna dziura, wyobraźcie sobie, że znajduje się tutaj,

35
00:02:40,000 --> 00:02:42,000
ma ogromne pole grawitacyjne,

36
00:02:42,000 --> 00:02:46,000
a obłok będzie rozciągany i wydłużany w miarę zbliżania się,

37
00:02:46,000 --> 00:02:48,000
dosłownie zrobi się z niego spaghetti.

38
00:02:48,000 --> 00:02:51,000
Zostanie rozciągnięty i spadnie na czarną dziurę.

39
00:02:52,000 --> 00:02:55,500
Najbliższe kilka lat będą naprawdę fantastyczne i ekscytujące,

40
00:02:55,500 --> 00:02:57,000
ponieważ badamy nowe terytorium.

41
00:02:57,000 --> 00:02:59,000
Obłok zbliży się i zostanie zniekształcony,

42
00:02:59,000 --> 00:03:05,000
ale zacznie też oddziaływać z gorącym gazem wokół czarnej dziury.

43
00:03:05,000 --> 00:03:06,000
Nigdy wcześniej tego nie obserwowano.

44
00:03:09,000 --> 00:03:11,000
Nikt nie  wie co się stanie potem.

45
00:03:11,000 --> 00:03:13,000
Obłok prawdopodobnie rozgrzeje się

46
00:03:13,000 --> 00:03:17,000
i może zacząć emitować silne promieniowanie rentgenowskie.

47
00:03:17,000 --> 00:03:22,000
Na koniec materia zniknie, spadając na czarną dziurę.

48
00:03:22,000 --> 00:03:24,000
Dla naukowców

49
00:03:24,000 --> 00:03:29,000
to zdarzenie jest prawdziwie unikalną szansą na przetestowanie gorącego gazu wokół czarnej dziury.

50
00:03:39,000 --> 00:03:43,000
Proces w jakim materia dostaje się do czarnej dziury jest dla nas niejasny,

51
00:03:43,000 --> 00:03:44,000
nie rozumiemy jego przebiegu.

52
00:03:44,000 --> 00:03:48,000
A teraz w centrum galaktyki mamy okazję

53
00:03:48,000 --> 00:03:50,500
przetestować ten proces.

54
00:03:50,500 --> 00:03:54,500
Jak naprawdę materia jest dodawana do czarnej dziury i jakie występują przy tym fizyczne procesy,

55
00:03:54,500 --> 00:03:57,500
jakie oddziaływania istnieją w tym centralnym obszarze.

56
00:03:57,500 --> 00:03:59,500
To fantastyczna szansa.

57
00:04:03,000 --> 00:04:07,500
Naprawdę fantastyka naukowa staje się naukową rzeczywistością.

58
00:04:18,000 --> 00:04:21,000
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.

59
00:04:21,500 --> 00:04:23,500
ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe

60
00:04:23,500 --> 00:04:26,000
jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,

61
00:04:26,000 --> 00:04:29,000
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.

62
00:04:30,000 --> 00:04:35,000
Tłumaczenie: Krzysztof Czart

63
00:04:47,000 --> 00:04:50,000
Teraz, gdy poznałeś ESO,

64
00:04:52,000 --> 00:04:55,000
spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

65
00:04:58,000 --> 00:05:01,000
Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą

66
00:05:01,000 --> 00:05:04,000
najbardziej znanego i cenionego kosmicznego obserwatorium:

67
00:05:07,000 --> 00:05:10,000
Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.

