﻿1
00:00:06,000 --> 00:00:08,000
Nowy teleskop do mapowania nieba

2
00:00:08,000 --> 00:00:12,000
właśnie zaczyna pracę w Obserwatorium ESO Paranal w Chile.

3
00:00:12,000 --> 00:00:15,000
VLT Survey Telescope, inaczej nazywany VST

4
00:00:15,000 --> 00:00:20,000
z 268 megapikselową kamerą OmegaCAM w swoim wnętrzu

5
00:00:20,000 --> 00:00:23,000
jest najnowszą inwestycją w obserwatorium.

6
00:00:24,000 --> 00:00:30,000
Jest największym teleskopem na świecie zaprojektowanym do wykonywania przeglądów nieba w zakresie widzialnym.

7
00:00:35,000 --> 00:00:37,000
To jest ESOcast!

8
00:00:37,000 --> 00:00:40,000
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO,

9
00:00:40,000 --> 00:00:42,000
Europejskim Obserwatorium Południowym.

10
00:00:42,000 --> 00:00:49,000
Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske.

11
00:00:52,000 --> 00:00:54,000
Cześć! Witam w ESOcast.

12
00:00:54,000 --> 00:00:59,000
Nowy teleskop nazywa się VLT Survey Telescope, a w skrócie VST.

13
00:00:59,000 --> 00:01:03,000
Jego specjalną cechą jest bardzo szerokie pole widzenia,

14
00:01:03,000 --> 00:01:05,000
około dwa razy szersze niż Księżyc w pełni.

15
00:01:05,000 --> 00:01:07,000
Jest przeznaczony do wykonywania map nieba,

16
00:01:07,000 --> 00:01:11,000
szybko i z bardzo dobrą jakością zdjęć.

17
00:01:11,000 --> 00:01:16,000
VST działa w kopule tuż obok głównych teleskopów VLT

18
00:01:16,000 --> 00:01:18,000
na szczycie Cerro Paranal,

19
00:01:18,000 --> 00:01:22,000
pod nieskazitelnie czystym niebem, w jednej z najlepszych lokalizacji obserwacyjnych na naszej planecie.

20
00:01:22,000 --> 00:01:27,000
Teraz, przez następne kilka lat, VST i jego olbrzymia kamera OmegaCAM

21
00:01:27,000 --> 00:01:31,000
będą zajęte wykonywaniem kilku bardzo szczegółowych map nieba południowego.

22
00:01:31,000 --> 00:01:33,000
W tym odcinku zobaczycie

23
00:01:33,000 --> 00:01:37,000
pierwsze opublikowane zdjęcia z tego nowego teleskopu.

24
00:01:42,000 --> 00:01:46,000
VST jest teleskopem pracującym w świetle widzialnym, który idealnie uzupełnia

25
00:01:46,000 --> 00:01:49,000
teleskop VISTA do przeglądów w podczerwieni.

26
00:01:49,000 --> 00:01:52,000
Unikalna kombinacja VST i VISTA

27
00:01:52,000 --> 00:01:55,000
pozwoli na zidentyfikowanie wielu interesujących obiektów,

28
00:01:55,000 --> 00:02:01,000
które można dokładniej zbadać potężnymi teleskopami VLT.

29
00:02:06,000 --> 00:02:10,000
VST jest najnowocześniejszym 2,6-metrowym teleskopem

30
00:02:10,000 --> 00:02:12,000
wyposażonym w system optyki aktywnej,

31
00:02:12,000 --> 00:02:16,000
który utrzymuje dwa zwierciadła teleskopu w perfekcyjnym ułożeniu przez cały czas,

32
00:02:16,000 --> 00:02:19,000
aby zapewnić największą możliwą jakość obrazów.

33
00:02:20,000 --> 00:02:24,000
W jego sercu, poza wielkimi soczewkami, znajduje się kamera OmegaCAM,

34
00:02:24,000 --> 00:02:28,000
zbudowana z 32 detektorów CCD,

35
00:02:28,000 --> 00:02:33,000
które razem dostarczają gigantycznego obrazu 268 megapikselowego.

36
00:02:33,000 --> 00:02:36,000
Kamera zawiera też kilka dodatkowych CCD,

37
00:02:36,000 --> 00:02:39,000
które pomagają w ustawianiu teleskopu i w pracy systemu optyki aktywnej,

38
00:02:39,000 --> 00:02:43,000
jak również kilka ogromnych kolorowych filtrów.

39
00:02:43,000 --> 00:02:47,000
Zarówno teleskop, jak i kamera, zostały tak zaprojektowane, aby w pełni wykorzystać

40
00:02:47,000 --> 00:02:50,000
idealne warunki obserwacyjne w Paranal.

41
00:02:51,000 --> 00:02:56,000
VST to joint venture pomiędzy INAF, Włoskim Narodowym Instytutem Astrofizyki

42
00:02:56,000 --> 00:02:57,000
oraz ESO.

43
00:02:58,000 --> 00:03:01,000
INAF, a w szczególności jego Obserwatorium Capodimonte w Neapolu,

44
00:03:01,000 --> 00:03:03,000
zaprojektował i zbudował teleskop,

45
00:03:03,000 --> 00:03:07,000
natomiast ESO jest odpowiedzialne za cywilne prace inżynierskie w terenie.

46
00:03:08,000 --> 00:03:11,000
OmegaCAM została zbudowana i zaprojektowana przez konsorcjum astronomów

47
00:03:11,000 --> 00:03:15,000
pracujących w Holandii, Niemczech, Włoszech i w ESO.

48
00:03:22,000 --> 00:03:26,000
VST wykona trzy publiczne przeglądy nieba w ciągu pięciu lat.

49
00:03:26,000 --> 00:03:28,000
Jeden z przeglądów, o nazwie KIDS,

50
00:03:28,000 --> 00:03:32,000
wykona zdjęcia wybranych rejonów nieba daleko od Drogi Mlecznej.

51
00:03:32,000 --> 00:03:38,000
Pomoże to astronomom lepiej zrozumieć ciemną materię, ciemną energię i ewolucję galaktyk,

52
00:03:38,000 --> 00:03:42,000
a także znaleźć wiele nowych gromad galaktyk i kwazarów o dużych przesunięciach ku czerwieni.

53
00:03:43,000 --> 00:03:47,000
Przegląd VST ATLAS pokryje większy obszar nieba

54
00:03:47,000 --> 00:03:51,000
i skupi się na ustalaniu własności ciemnej energii.

55
00:03:51,000 --> 00:03:55,000
Podobnie jak KIDS, będzie też polować na odległe galaktyki i kwazary.

56
00:03:56,000 --> 00:03:59,000
Trzeci z przeglądów, VPHAS+

57
00:03:59,000 --> 00:04:03,000
wykona zdjęcia centralnej płaszczyzny Drogi Mlecznej, aby uzyskać mapę struktury dysku galaktycznego

58
00:04:03,000 --> 00:04:05,000
oraz historii formowania się gwiazd.

59
00:04:06,000 --> 00:04:10,000
Jego efektem będzie katalog około 500 milionów obiektów

60
00:04:10,000 --> 00:04:16,000
i odkrycie wielu nowych przykładów nietypowych gwiazd na wszystkich stadiach ich ewolucji.

61
00:04:20,000 --> 00:04:24,000
Ilość danych wyprodukowanych przez OmegaCAM będzie bardzo duża,

62
00:04:24,000 --> 00:04:28,000
około 30 terabajtów surowych danych każdego roku.

63
00:04:28,000 --> 00:04:32,000
Dane te spłyną do centrów danych w Europie w celu przetworzenia.

64
00:04:32,000 --> 00:04:35,000
Olbrzymie listy obiektów odnalezionych na zdjęciach,

65
00:04:35,000 --> 00:04:39,000
jak również same zdjęcia, zostaną udostępnione publicznie,

66
00:04:39,000 --> 00:04:42,000
tak aby astronomowie z całego świata mogli używać danych VST,

67
00:04:42,000 --> 00:04:47,000
co pomoże im znaleźć odpowiedzi na szeroki zakres różnych astronomicznych zagadek.

68
00:04:53,000 --> 00:04:57,000
Opublikowano właśnie pierwsze zdjęcia z VST.

69
00:04:57,000 --> 00:05:01,000
Spektakularna Mgławica Omega, znana także jako Mgławica Łabędź,

70
00:05:01,000 --> 00:05:06,000
to region gazu, pyłu i gorących, młodych gwiazd, który znajduje się w sercu Drogi Mlecznej.

71
00:05:06,000 --> 00:05:11,000
Pole widzenia VST jest tak duże, że cała mgławica,

72
00:05:11,000 --> 00:05:14,000
w tym jej słabsze zewnętrzne partie, została uchwycona

73
00:05:14,000 --> 00:05:18,000
i zachowała doskonałą ostrość w całym polu widzenia.™

74
00:05:23,000 --> 00:05:27,000
Omega Centauri jest największą gromadą kulistą na niebie.

75
00:05:27,000 --> 00:05:30,000
Ale VST ze swoim bardzo szerokim polem widzenia

76
00:05:30,000 --> 00:05:33,000
nie ma problemów z uchwyceniem całego obiektu na jednym zdjęciu,

77
00:05:33,000 --> 00:05:36,000
w tym jego bardzo słabych zewnętrznych obszarów.

78
00:05:42,000 --> 00:05:46,000
Zdjęcie obejmuje około 300 000 gwiazd

79
00:05:46,000 --> 00:05:50,000
i prezentuje imponującą ostrość fotografii z VST.

80
00:05:54,000 --> 00:05:58,000
Połączenie dużego pola widzenia, świetnej jakości obrazu

81
00:05:58,000 --> 00:06:01,000
i bardzo efektywnego schematu działania VST

82
00:06:01,000 --> 00:06:03,000
wyprodukuje niezmierne bogactwo informacji,

83
00:06:03,000 --> 00:06:07,000
które posuną do przodu badania na różnych polach astrofizyki.

84
00:06:07,000 --> 00:06:10,000
Wielu astronomów, w tym ja osobiście,

85
00:06:10,000 --> 00:06:13,000
z niecierpliwością oczekuje na pierwsze wyniki z przeglądów VST.

86
00:06:14,000 --> 00:06:16,000
Tutaj Dr J. Kończę ESOcast.

87
00:06:16,000 --> 00:06:19,000
Dołączcie do mnie kolejnym razem w nowej kosmicznej przygodzie.

88
00:06:21,000 --> 00:06:24,000
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.

89
00:06:25,000 --> 00:06:29,000
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,

90
00:06:29,000 --> 00:06:32,000
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.

91
00:06:39,000 --> 00:06:44,000
Tłumaczenie: Krzysztof Czart

92
00:06:55,000 --> 00:06:59,000
Teraz, gdy poznałeś ESO,

93
00:07:01,000 --> 00:07:04,000
spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

94
00:07:06,000 --> 00:07:13,000
Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego

95
00:07:14,000 --> 00:07:19,000
kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.

