﻿1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Planeta pozasłoneczna okrążająca gwiazdę, która przybyła do naszej Drogi Mlecznej z innej galaktyki,

2
00:00:07,000 --> 00:00:11,000
została wykryta przez europejski zespół astronomów.

3
00:00:11,000 --> 00:00:14,000
Ta planeta typu jowiszowego jest szczególnie nietypowa,

4
00:00:14,000 --> 00:00:18,000
gdyż okrąża gwiazdę będącą blisko końca swojego życia

5
00:00:18,000 --> 00:00:20,000
i może zostać przez nią pochłonięta,

6
00:00:20,000 --> 00:00:24,000
ukazując jaki los może czekać nasz własny układ planetarny.

7
00:00:24,000 --> 00:00:26,000
w odległej przeszłości.

8
00:00:31,000 --> 00:00:33,000
To jest ESOcast!

9
00:00:33,000 --> 00:00:36,000
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO,

10
00:00:36,000 --> 00:00:38,000
Europejskim Obserwatorium Południowym.

11
00:00:38,000 --> 00:00:44,000
Eksplorowanie najdalszych granic z naszym gospodarzem Dr J a.k.a. dr Joe Liske.

12
00:00:49,000 --> 00:00:51,000
Cześć, witam w ESOcast.

13
00:00:51,000 --> 00:00:56,000
W tym odcinku dowiemy się w jaki sposób akt galaktycznego kanibalizmu

14
00:00:56,000 --> 00:01:01,000
sprowadził planetę z innej galaktyki w zasięg astronomów.

15
00:01:01,000 --> 00:01:05,000
Astronomowie odkryli już prawie 500 planet

16
00:01:05,000 --> 00:01:07,000
krążących wokół gwiazd w naszym kosmicznym sąsiedztwie,

17
00:01:07,000 --> 00:01:11,000
ale nie potwierdzono istnienia żadnej poza granicami Drogi Mlecznej.

18
00:01:11,000 --> 00:01:17,000
Teraz jendak planeta o masie co najmniej 1,25 razy większej niż masa Jowisza

19
00:01:17,000 --> 00:01:21,000
została odkryta w pobliżu gwiazdy o pochodzeniu pozagalaktycznym,

20
00:01:21,000 --> 00:01:26,000
pomimo, że obecnie gwiazda znajduje się wewnątrz naszej własnej galaktyki.

21
00:01:26,000 --> 00:01:31,000
Gwiazda znana jako HIP 13033

22
00:01:31,000 --> 00:01:36,000
znajduje się około 2000 lat świetlnych od Ziemi i jest częścią tzw. strumienia Helmi.

23
00:01:36,000 --> 00:01:40,000
Ten strumień gwiazd należał kiedyś do galaktyki karłowatej,

24
00:01:40,000 --> 00:01:42,000
która została pochłonięta przez Drogę Mleczną

25
00:01:42,000 --> 00:01:47,000
w akcie galaktycznego kanibalizmu, 6 do 9 miliardów lat temu.

26
00:01:47,000 --> 00:01:52,000
Astronomowie wykryli planetę poszukując niewielkich oznak "chybotania się" gwiazdy,

27
00:01:52,000 --> 00:01:56,000
spowodowanego grawitacyjnym przyciąganiem od orbitującego towarzysza.

28
00:01:56,000 --> 00:01:58,000
Dla tych precyzyjnych obserwacji

29
00:01:58,000 --> 00:02:02,000
zespół użył  spektrografu wysokiej rozdzielczości o nazwie FEROS,

30
00:02:02,000 --> 00:02:08,000
pracującego na 2,2-metrowym teleskopie w Obserwatorium ESO La Silla w Chile.

31
00:02:11,000 --> 00:02:17,000
Planeta HIP 13044 b, jest także jedną z niewielu znanych egzoplanet,

32
00:02:17,000 --> 00:02:21,000
które przetrwały znaczny wzrost rozmiaru gwiazdy macierzystej

33
00:02:21,000 --> 00:02:24,000
po wyczerpaniu paliwa wodorowego w jądrze,

34
00:02:24,000 --> 00:02:28,000
np. fazę czerwonego olbrzyma w ewolucji gwiazd.

35
00:02:28,000 --> 00:02:33,000
HIP 13044 b znajduje się blisko swojej gwiazdy.

36
00:02:33,000 --> 00:02:35,000
W najbliższym punkcie swojej eliptycznej orbity

37
00:02:35,000 --> 00:02:39,000
jest bliżej niż jedna średnica gwiazdy od powierzchni gwiazdy,

38
00:02:39,000 --> 00:02:44,000
(zaledwie około 0,055 odległości Ziemia-Słońce),

39
00:02:44,000 --> 00:02:48,000
a swoją orbitę okrąża w ciągu zaledwie 16 dni.

40
00:02:48,000 --> 00:02:50,000
Astronomowie wysuwają hipotezę,

41
00:02:50,000 --> 00:02:54,000
że orbita planety mogła początkowo być znacznie większa,

42
00:02:54,000 --> 00:02:58,000
ale zacieśniła się podczas fazy czerwonego olbrzyma.

43
00:02:58,000 --> 00:03:02,000
Inne bliższe planety mogły nie mieć tyle szczęścia.

44
00:03:02,000 --> 00:03:04,000
Naukowcy sugerują, że niektóre z planet wewnętrznych

45
00:03:04,000 --> 00:03:09,000
mogły zostać wchłonięcie przez gwiazdę w trakcie fazy czerwonego olbrzyma.

46
00:03:09,000 --> 00:03:11,000
Mimo, że jowiszopodobna egzoplaneta

47
00:03:11,000 --> 00:03:14,000
uniknęła jak dotąd losu planet wewnętrznych,

48
00:03:14,000 --> 00:03:18,000
gwiazda nadal będzie ekspandować w kolejnych etapie swojej ewolucji.

49
00:03:18,000 --> 00:03:21,000
Gdy to nastąpi, może pochłonąć planetę,

50
00:03:21,000 --> 00:03:25,000
co będzie oznaczało jej ostateczne unicestwienie.

51
00:03:26,000 --> 00:03:29,000
Astronomowie poszukują teraz kolejnych planet

52
00:03:29,000 --> 00:03:31,000
w pobliżu gwiazd znajdujących się w końcowych stadiach ewolucji.

53
00:03:31,000 --> 00:03:36,000
Ich praca może powiedzieć nam o przyszłym losie planet w naszym własnym Układzie Słonecznym,

54
00:03:36,000 --> 00:03:39,000
gdyż naukowcy spodziewają się, że Słońce także stanie się czerwonym olbrzymem

55
00:03:39,000 --> 00:03:41,000
za około pięć miliardów lat.

56
00:03:42,000 --> 00:03:45,000
Tutaj Dr J. Kończę dzisiejszy ESOcast.

57
00:03:45,000 --> 00:03:49,000
Zapraszam ponownie na kolejną kosmiczną przygodę.

58
00:03:50,000 --> 00:03:54,000
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.

59
00:03:54,000 --> 00:03:58,000
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,

60
00:03:58,000 --> 00:04:01,000
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.

61
00:04:03,000 --> 00:04:08,000
Tłumaczenie: Krzysztof Czart

62
00:04:15,000 --> 00:04:18,000
Teraz, gdy poznałeś ESO,

63
00:04:19,000 --> 00:04:23,000
spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

64
00:04:24,000 --> 00:04:33,000
Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego

65
00:04:34,000 --> 00:04:38,000
kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.

