﻿1
00:00:02,000 --> 00:00:06,000
Astronomowie korzystający z wiodącego na świecie instrumentu HARPS (należącego do ESO)

2
00:00:06,000 --> 00:00:10,000
odkryli układ planetarny zawierający co najmniej pięć planet,

3
00:00:10,000 --> 00:00:14,000
okrążających podobną do Słońca gwiazdę HD 10180.

4
00:00:14,000 --> 00:00:18,000
Badacze wierzą że system ma jeszcze dwie dodatkowe planety,

5
00:00:18,000 --> 00:00:21,000
z których jedna może mieć najmniejszą znalezioną do tej pory masę,

6
00:00:21,000 --> 00:00:26,000
czyniąc system podobnym do Układu Słonecznego pod względem liczby planet.

7
00:00:26,000 --> 00:00:29,000
Co więcej, naukowcy ustalili, że położenie planet

8
00:00:29,000 --> 00:00:34,000
jest zgodne z regularnym wzorem, widocznym także w Układzie Słonecznym.

9
00:00:39,000 --> 00:00:41,000
To jest ESOcast!

10
00:00:41,000 --> 00:00:44,000
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO,

11
00:00:44,000 --> 00:00:46,000
Europejskim Obserwatorium Południowym.

12
00:00:46,000 --> 00:00:52,000
Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske.

13
00:01:00,000 --> 00:01:03,000
Zespół astronomów użył spektrografu HARPS,

14
00:01:03,000 --> 00:01:07,000
zamontowanego na 3,6-metrowym teleskopie ESO w La Silla w Chile.

15
00:01:10,000 --> 00:01:14,000
HARPS to instrument o niedoścignionej stabilności i wielkiej precyzji,

16
00:01:14,000 --> 00:01:17,000
jeden z najbardziej skutecznych łowców planet na świecie.

17
00:01:19,000 --> 00:01:24,000
Astronomowie kierowani przez Christophe'a Lovisa z Obserwatorium Genewskiego

18
00:01:24,000 --> 00:01:30,000
przez okres 6 lat badali podobną do Słońca gwiazdę HD 10180.

19
00:01:30,000 --> 00:01:36,000
Gwiazda znajduje się 127 lat świetlnych od nas w południowej konstelacji Węża Wodnego.

20
00:01:36,000 --> 00:01:38,000
łacińska nazwa: Hydrus.

21
00:01:42,000 --> 00:01:46,000
Dzięki 190 indywidualnym pomiarom HARPS-a

22
00:01:46,000 --> 00:01:51,000
astronomowie wykryli ruchy gwiazdy spowodowane przez pięć lub więcej planet.

23
00:01:51,000 --> 00:01:56,000
Pięć najsilniejszych sygnałów odpowiada planetom o masie podobnej do Neptuna

24
00:01:56,000 --> 00:01:59,000
- od 13 do 25 mas Ziemi -

25
00:01:59,000 --> 00:02:03,000
które okrążają gwiazdę z okresami od 6 do 600 dni.

26
00:02:03,000 --> 00:02:08,000
Astronomowie mają także powody wierzyć, że istnieją dwie dodatkowe planety.

27
00:02:08,000 --> 00:02:13,000
Jedna byłaby podobna do Saturna z okresem orbitalnym 2200 dni.

28
00:02:13,000 --> 00:02:18,000
Druga, o masie jedynie 1,4 raza większej niż Ziemia,

29
00:02:18,000 --> 00:02:21,000
byłaby najmniej masywną egzoplanetą odkrytą do tej pory.

30
00:02:21,000 --> 00:02:25,000
Przypuszczalna planeta znajduje się blisko swojej gwiazdy,

31
00:02:25,000 --> 00:02:27,000
więc prawdopodobnie jest bardzo gorąca.

32
00:02:27,000 --> 00:02:32,000
Jeden "rok" na tej planecie trwa zaledwie 1,18 ziemskich dni!

33
00:02:35,000 --> 00:02:40,000
Nowo odkryty "układ słoneczny" jest unikalny pod kilkoma względami.

34
00:02:40,000 --> 00:02:43,000
Po pierwsze, z co najmniej pięcioma podobnymi do Neptuna planetami

35
00:02:43,000 --> 00:02:46,000
położonymi w odległości do orbity Marsa,

36
00:02:46,000 --> 00:02:50,000
system jest gęściej "zaludniony" niż nasz Układ Słoneczny w  swojej wewnętrznej części,

37
00:02:50,000 --> 00:02:53,000
ma też dużo więcej masywnych planet w tym obszarze.

38
00:02:53,000 --> 00:02:58,000
Co więcej, system prawdopodobnie nie posiada gazowego olbrzyma podobnego do Jowisza.

39
00:02:59,000 --> 00:03:04,000
Dodatkowo, wszystkie planety wydają się mieć prawie kołowe orbity.

40
00:03:04,000 --> 00:03:09,000
Badania dynamiki nowego systemu ujawniają złożone interakcje pomiędzy planetami

41
00:03:09,000 --> 00:03:12,000
i dają nam wgląd w długoterminową ewolucję.

42
00:03:14,000 --> 00:03:18,000
Korzystając z nowego odkrycia, jak i z danych na temat innych systemów planetarnych,

43
00:03:18,000 --> 00:03:22,000
astronomowie odkryli, że położenia planet

44
00:03:22,000 --> 00:03:24,000
wydają się być zgodne z pewną regułą.

45
00:03:24,000 --> 00:03:28,000
- podobnie jak prawo Titiusa-Bodego istniejące dla Układu Słonecznego.

46
00:03:28,000 --> 00:03:32,000
Może to być ogólna oznaka tego, w jaki sposób formują się układy planetarne.

47
00:03:36,000 --> 00:03:40,000
Innym ważnym wynikiem jest to, że wszystkie masywne systemy planetarne

48
00:03:40,000 --> 00:03:43,000
są odkrywane w pobliżu masywnych i bogatych w metale gwiazd,

49
00:03:43,000 --> 00:03:49,000
natomiast cztery najmniej masywne systemy znaleziono wokół małomasywnych i ubogich w metale gwiazd.

50
00:03:49,000 --> 00:03:53,000
Te własności są potwierdzeniem obecnych modeli teoretycznych.

51
00:03:53,000 --> 00:03:56,000
Bez wątpienia to znaczące odkrycie podkreśla fakt,

52
00:03:56,000 --> 00:04:00,000
że wkraczamy teraz w nową erę dla nauki o planetach pozasłonecznych:

53
00:04:00,000 --> 00:04:06,000
badania złożonych systemów planetarnych, a nie tylko indywidualnych planet!

54
00:04:07,000 --> 00:04:13,000
Dzięki HARPS-owi europejscy astronomowie będą główną siłą sprawczą tego kroku.

55
00:04:17,000 --> 00:04:21,000
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe.

56
00:04:21,000 --> 00:04:25,000
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,

57
00:04:25,000 --> 00:04:28,000
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.

58
00:04:31,000 --> 00:04:36,000
Tłumaczenie: Krzysztof Czart

59
00:04:37,000 --> 00:04:41,000
Teraz, gdy poznałeś ESO,

60
00:04:42,000 --> 00:04:46,000
spróbuj 'wyjść poza naszą planetę' za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

61
00:04:48,000 --> 00:04:55,000
Hubblecast ukazuje najnowsze odkrycia dokonane za pomocą najbardziej znanego i cenionego

62
00:04:57,000 --> 00:05:01,000
kosmicznego obserwatorium: Kosmicznego Teleskopu Hubble'a, należącego do NASA/ESA.

