1
00:00:01,860 --> 00:00:04,680
Mục tiêu cho việc nghiên cứu ngoại hành tinh ngày nay chính là

2
00:00:04,680 --> 00:00:07,220
tìm kiếm một hành tinh tương tự như Trái Đất

3
00:00:07,240 --> 00:00:08,800
trong "vùng có thể ở được",

4
00:00:09,120 --> 00:00:11,740
khu vực xung quanh ngôi sao chủ với điều kiện thuận lợi

5
00:00:11,740 --> 00:00:14,480
để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt hành tinh.

6
00:00:14,840 --> 00:00:17,640
Với kết quả mới nhất từ Đài thiên văn phía Nam của châu Âu

7
00:00:17,640 --> 00:00:21,060
cho thấy chúng ta ngày càng tiến đến gần hơn để đạt được mục tiêu này.

8
00:00:25,160 --> 00:00:27,140
Đây là chương trình ESOcast!

9
00:00:27,340 --> 00:00:30,220
Với nền khoa học tiên tiến và những chuyện hậu trường tại ESO,

10
00:00:30,220 --> 00:00:32,140
Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.

11
00:00:32,560 --> 00:00:38,920
Cùng khám phá ranh giới tận cùng của Vũ Trụ với Tiến sĩ J., hay Tiến sĩ Joe Liske

12
00:00:38,920 --> 00:00:41,440
Tập 6: Phát hiện Ngoại hành tinh Nhẹ nhất.

13
00:00:41,980 --> 00:00:44,840
Xin chào  và hoan nghênh đến với chương trình ESOcast.

14
00:00:44,915 --> 00:00:47,425
Trong tập này, chúng tôi có một tin rất thú vị dành cho bạn.

15
00:00:47,425 --> 00:00:49,925
một phát hiện quan trọng của ESO.

16
00:00:50,160 --> 00:00:57,660
Chúng tôi đã tìm thấy một hành tinh nhẹ nhất, nhỏ nhất và có khả năng giống Trái Đất nhất,

17
00:00:57,660 --> 00:00:59,780
nằm ngoài hệ Măt Trời,

18
00:01:00,440 --> 00:01:08,300
Ngoài ra, cũng trong hệ sao này, chúng tôi phát hiện một hành tinh khác nằm trong vùng "có thể ở được,

19
00:01:08,680 --> 00:01:12,340
tức là trên hành tinh này nước có thể tồn tại ở dạng lỏng, thậm chí có thể có sự sống.

20
00:01:13,200 --> 00:01:20,500
Gliese 581 là một ngôi sao lùn đỏ nhỏ mờ nằm cách Trái Đất 20,5 năm ánh sáng

21
00:01:20,520 --> 00:01:23,380
trong chòm sao Libra, tức Cái cân.

22
00:01:23,380 --> 00:01:25,820
Ngôi sao này là một trong 100 ngôi sao gần Mặt Trời

23
00:01:25,820 --> 00:01:28,420
và chỉ có khối lượng khoảng một phần ba khối lượng Mặt Trời.

24
00:01:29,020 --> 00:01:35,660
Sao lùn đỏ mờ hơn Mặt Trời 50 lần và chiếm đa số trong Thiên hà của chúng ta.

25
00:01:36,160 --> 00:01:38,360
Đối với các nhà thiên văn nghiên cứu ngoại hành tinh,

26
00:01:38,360 --> 00:01:43,500
sao lùn đỏ là mục tiêu lý tưởng để tìm kiếm các hành tinh có khối lượng thấp chứa nước ở dạng lỏng.

27
00:01:43,740 --> 00:01:49,420
Vì sao lùn đỏ phát ra ít ánh sáng hơn, nên vùng có thể ở được nằm gần ngôi sao hơn so với Mặt Trời,

28
00:01:49,780 --> 00:01:52,280
nên dễ phát hiện các hành tinh hơn nhiều.

29
00:01:53,660 --> 00:01:58,380
Giáo sư Michel Mayor đến từ Đài thiên văn Geneva cùng một đội gồm nhiều nhà thiên văn học đến từ châu Âu

30
00:01:58,400 --> 00:02:02,175
đã quan sát Gliese 581 cẩn thận trong suốt 4 năm

31
00:02:02,180 --> 00:02:05,080
bằng cách sử dụng thiết bị săn hành tinh hàng đầu thế giới,

32
00:02:05,080 --> 00:02:11,040
phổ kế HARP gắn trên Kính thiên văn 3,6m của ESO tại Đài thiên văn La Silla ở Chile.

33
00:02:11,600 --> 00:02:18,920
Họ đã phát hiện một hành tinh quay quanh sao Gliese 581 có khối lượng chỉ khoảng 1,9 lần so với Trái Đất.

34
00:02:19,340 --> 00:02:22,245
Hành tinh này có tên là Gliese 581 e,

35
00:02:22,245 --> 00:02:27,580
và cho đến nay là hành tinh nhẹ nhất, giống Trái Đất nhất được phát hiện ngoài Hệ Mặt Trời.

36
00:02:28,700 --> 00:02:30,860
Cũng trong hệ sao này,

37
00:02:30,980 --> 00:02:37,380
các nhà thiên văn học để ý đến một hành tinh được ghi nhận trước đó--có tên Gliese 581 d.

38
00:02:37,740 --> 00:02:42,580
Họ phát hiện hành tinh này chắc chắn nằm trong vùng "có thể ở được" của ngôi sao.

39
00:02:43,220 --> 00:02:50,660
Có nghĩa là khoảng cách từ hành tinh đến ngôi sao đủ để nước có thể tồn tại ở dạng lỏng.

40
00:02:51,000 --> 00:02:55,760
Nều hành tinh ở gần hơn, bức xạ mạnh từ ngôi sao sẽ làm nước bốc hơi.

41
00:02:56,000 --> 00:02:59,600
Còn nếu ở xa hơn, thì hành tinh sẽ rất lạnh và nước sẽ đóng băng hết.

42
00:03:00,380 --> 00:03:02,320
Từ các quan sát trước đó

43
00:03:02,340 --> 00:03:07,540
--cũng được thực hiện bởi phổ kế HARPS tại Đài thiên văn La Silla của ESO cách đây 2 năm về trước--

44
00:03:07,780 --> 00:03:12,420
có đến 3 hành tinh Siêu Trái Đất quay quanh ngôi sao này.

45
00:03:12,480 --> 00:03:17,140
Với Gliese 581e thì hệ hành tinh này có 4 hành tinh được ghi nhận

46
00:03:17,180 --> 00:03:20,435
với khối lượng bằng khoảng 1,9 lần (hành tinh e),

47
00:03:20,440 --> 00:03:22,580
16 lần (hành tinh b)

48
00:03:22,580 --> 00:03:24,260
5 lần (hành tinh c)

49
00:03:24,260 --> 00:03:27,260
và có khối lượng bằng khoảng 7 lần khối lượng Trái Đất (hành tinh d).

50
00:03:28,400 --> 00:03:30,620
Hành tinh có quỹ đạo lớn nhất trong hệ,

51
00:03:30,620 --> 00:03:37,480
Gliese 581d, chỉ mất 66,8 ngày để hoàn thành một vòng quanh ngôi sao.

52
00:03:38,100 --> 00:03:41,260
Vì là hành tinh nằm trong vùng có thể ở được,

53
00:03:41,260 --> 00:03:43,980
hành tinh này có thể được bao phủ bởi nhiều đại dương nước dạng lỏng

54
00:03:43,980 --> 00:03:47,040
-- là ứng cử viên hàng đầu cho "một hành tinh có chứa nước".

55
00:03:48,180 --> 00:03:55,260
Nhờ Mayor và đội của ông, chúng ta biết được hệ sao Gliese 581 có chứa ít nhất 4 ngoại hành tinh.

56
00:03:55,660 --> 00:03:59,620
Những hành tinh này được phát hiện thông qua những nhiễu loạn nhỏ gây ra cho ngôi sao chủ

57
00:03:59,620 --> 00:04:00,960
khi chúng di chuyển xung quanh.

58
00:04:01,260 --> 00:04:05,800
chỉ khoảng 7km/h tương đương với tốc độ một người đi bộ nhanh

59
00:04:06,520 --> 00:04:12,000
Việc phát hiện Gliese 581e và tinh chỉnh quỹ đạo của Gliese 581d

60
00:04:12,380 --> 00:04:16,400
chỉ có thể thực hiện được nhờ tính chính xác độc đáo và ổn định của thiết bị HARPS

61
00:04:17,400 --> 00:04:19,000
Sử dụng phổ kế HARPS,

62
00:04:19,000 --> 00:04:22,220
Michel Mayor và đội săn ngoại hành tinh từ châu Âu của ông

63
00:04:22,220 --> 00:04:28,260
đã đi đầu trong việc tìm câu trả lời cho câu hỏi căn cơ về sự sống bên ngoài Hệ Mặt Trời.

64
00:04:28,820 --> 00:04:33,820
Họ tự tin rằng, trong một tương lai không xa, một hành tinh thực sự giống Trái Đất sẽ được phát hiện.

65
00:04:34,300 --> 00:04:35,480
Vì thế, hãy tiếp tục theo dõi.

66
00:04:36,020 --> 00:04:38,700
Tôi là Tiến sĩ J., đồng hành cùng ESOcast,

67
00:04:38,700 --> 00:04:41,640
lần tới hãy cùng tôi tham gia vào một cuộc phiêu lưu khác vào vũ trụ.

